Geri Önceki Konu Sonraki Konu

İçindekiler

Hesap Planı Menüsü

  1. Giriş
  2. Hesap Planı Kartı
  3. Hesap Planı Listesi
  4. Masraf Merkezi Kartı
  5. Masraf Merkezi Listesi
  6. Mali Tablo Tanımları
  7. Bilanço Tanımı
  8. Bilanço Dipnotlarının Girilmesi
  9. Kar-Zarar ve Gelir-Gider Tablosu Tanımı
  10. Satışların Maliyeti Tablosu Tanımı
  11. Fon Akım Tablosu Tanımı
  12. Nakit Akım Tablosu Tanımı
  13. Kar Dağıtım Tablosu Tanımı
  14. Özkaynaklar Değişim Tablosu Tanımı
  15. Yansıtma Fişi Tanımlama

Giriş

Hesap Planı Menüsü'nde bilgilerini takip edeceğiniz şirketin kullandığı hesap planının ve tabloların tanımlanması ve listelenmesi ile ilgili işlemler yer almaktadır.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, Maliye Bakanlığı'nın tebliğine uygun olarak tanımlanmış olan Tekdüzen Hesap Planını kullanacaksanız bu menüdeki işlemleri yapmanıza gerek kalmayabilir. Sadece, lazım olduğunda (örneğin, her müşteri için ayrı bir hesap kullanıyorsanız), bazı özel hesapları açmakla yetinebilirsiniz.

Hesap Planı Kartı,
   Şirketin kullanacağı hesap planındaki hesapların teker teker tanımlanması, tanımlar üzerinde değişiklik yapılması. Hesap grup ve sınıfları da bu opsiyonda tanımlanmaktadır.

Hesap Planı Listesi,
   Tanımlanmış olan hesap planının ekrana veya yazıcıdan listesinin alınması.

Masraf Merkezi Kartı,
   Masraf merkezlerinin teker teker tanımlanması.

Masraf Merkezi Listesi,
   Tanımlanmış olan masraf merkezlerinin ekrana veya yazıcıdan listesinin alınması.

Mali Tablo Tanımları,
   Şirketlerin kullanacağı mali tabloların tanımlanması, varolan tablo tanımlarının üzerinde değişiklik yapılması.

Yansıtma Fişi Tanımlama,
   Yansıtma Fişi tanımlanması, tanımı yapılmış olan kısımların değiştirilmesi,ekleme veya çıkarma işlemi yapılması.

Menüdeki diğer opsiyonlar programın başka alt menülerine doğrudan geçiş imkanı vermektedir. Bu opsiyonların her biri bu kitapta ayrı bir bölüm olarak anlatılmıştır.

Hesap Planı Kartı

Genel Muhasebe programının temeli Hesap Planı olduğu için, programı verimli olarak kullanabilmenin ilk şartı iyi bir hesap planı tanımlamaktır. Hesap planını tanımlamadan önce iyice düşünmeli ve işinizi en iyi görecek bir hesap planı iskeletini oluşturmalısınız. Daha sonra programa girip hesap planını tanımlamaya başlayabilirsiniz.

Genel Muhasebe programında tanımlayacağınız hesap planının teknik özellikleri şunlardır:

Hesap planının yapısını bir kuruluşun idari organizasyonuna benzetebilirsiniz. Örneğin; bir firmada bir genel müdür, onun altında bölüm şefleri, onların altında da personel yer almaktadır. Hesap planındaki her kebir hesap da böyle bir organizasyonu (yani firmayı) yansıtmaktadır. Diğer bir benzer yapı da işletim sisteminizin dizin ağacıdır; katalog yapısı; bir ana katalog, onun altında DSOFT30 kataloğu onun altında da ENTEG04 kataloğu şeklindedir.

Örnek:
100               Ana hesap. Kırım sayısı=1.
100.10            Muavin hesap. Ana hesabı=100. Kırım sayısı=2.
100.10.01         Tali hesap. Muavin hesabı=100.10. Ana hesabı=100.
                  Kırım sayısı=3.
12345678          Ana hesap. Kırım sayısı=1.
1.2.3.4.5.6.7     Tali hesap. Ana hesabı=1. Muavin hesabı=1.2. Üst
                  hesabı=1.2.3.4.5.6. Kırım sayısı=7.
1.2.3.4.5.6.7.8   Tali hesap. Ana hesabı=1. Muavin hesabı=1.2. Üst
                  hesabı=1.2.3.4.5.6.7. Kırım sayısı=8.

Hesap planını tanımlarken şu hususlara dikkat edin:

Bir muavin (veya tali) hesabı tanımlayabilmeniz için, onun ait olduğu kebir (veya muavin) hesaba hiç işlem girilmemiş olması gerekir.

Örnek:
100         Kasa Hesabı
100.10      Nakit Kasası
120         Alacaklar Hesabı
120.1       Müşteriden Alacaklar Hesabı
 Sakıncalı. Muavin hesap uzunluğu bir hane ("100.10" ile uyumsuz).
120.1.1     Bay X Hesabı
 Sakıncalı. Bu şekilde kodlama ile "120.1.10" numaralı hesap "120.1.2"
numaralı hesaptan önce gelir.
120.10      Diğer Alacaklar Hesabı
20          Mal Alış Hesabı
 Sakıncalı. Kırımdaki hane sayısı diğer hesaplarla tutarsız, "200" olmalı.
M           Müşteriden Alacaklar Hesabı
M.001       Bay X Hesabı

Not: Buradaki örnekler gerçek hesap kodları değildir. Kodlamanın nasıl yapılabileceği hakkında bir fikir vermek amacıyla yazılmıştır.

Not: Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri açısından, hesap kodları içinde harflerin kullanılması tasvip edilmediği için, bu tür hesap tanımlamaları yapmanızı tavsiye etmeyiz. Hesap kodları içinde harflerin kullanılması hesap planının alfabetik sırada olmasına, dolayısıyla Aktif hesapların üstte, Pasif hesapların altta olacak şekilde bir düzenleme yapmanın zorlaşmasına sebep olmaktadır. Ayrıca Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan Tekdüzen Hesap Planı yapısında da sadece sayılar kullanılarak tanımlama yapılmıştır.

Buraya kadar anlattıklarımız kendiniz bir hesap planı tanımlamak istediğinizde dikkat etmeniz gereken hususlardır. 1994 yılı ile birlikte Maliye Bakanlığı tarafından tebliğ edilen Tekdüzen Hesap Planı kullanılacağı için bu bilgilere hiç ihtiyacınız olmayabilir. Çünkü, Tekdüzen Hesap Planı programın içine yerleştirilmiş haldedir ve ne hesap planını ne de mali tabloları tanımlamak için uğraşmanıza gerek kalmaz. Ancak, hesap planı ana hatlarıyla tanımlanmış olduğu için tali hesapları yine de sizin girmeniz gerekmektedir.

Tekdüzen Hesap Planı'nda, hesapların Ana-Muavin-Tali şeklinde derecelendirilmesinden başka, bir de sınıf ve grup kodları eklenmiştir. Buna göre hesap planındaki her hesap ayrıca bir gruba, her grup da ayrıca bir sınıfa üye olmaktadır.

Hesap Kartının Tanımlanması

Hesap Kodu
   Bu alana yukarıdaki açıklamalardan yararlanarak tanımlamakta olduğunuz hesabın kodunu girin (Bu kitapta geçen "Hesap Kodu", "Hesap No" ve "Hesap Numarası" deyimleri eşanlamlı olarak kullanılmıştır.).

Daha önce tanımladığınız bir hesabın bilgileri üzerinde değişiklik yapmak istiyorsanız, bu alana ilgili hesabın kodunu girin. Hesap Kodu'nu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Hesap Adı
   Bu alana, tanımlamakta olduğunuz hesap için açıklayıcı olabilecek hesap adını yazın. Hesap Adı'nın uzunluğu 50 karakter olabilir. Hesap Adı olarak ne yazdığınızın program için önemi yoktur, programı esas ilgilendiren hesap kodlarıdır.

Grup Kodu
   Bu alana, tanımlamakta olduğunuz hesabın ait olduğu hesap grubunun kodunu yazın. Grup kodu sadece ana hesaplar için girilebilmekte, muavin ve tali hesaplar otomatik olarak üstleri olan ana hesabın grubuna atılmaktadır.

Grup Kodu alanında yapabileceğiniz özel işlemler şunlardır:

Sınıf Kodu
   Hesap sınıfları, hesap gruplarını sınıflandırmak için kullanılmaktadır. Burada yapılacak işlemler, yukarıda anlatılan Grup Kodu alanında olduğu gibidir.

Enflasyon Hesap Tipi (Parasal, Parasal Olmayan)
   Ana hesapta sorulmakta, tali hesap ana hesabın tipini almaktadır. Parasal olmayan hesaplar için enflasyon düzeltme işlemi uygulanır.

Enflasyon Hesap Cinsi (Fark, Düzeltme, Diğer)
   Sadece en alt kırımdaki hesapta girilmekte, üst hesaplar için "Diğer" değerini almaktadır. [Tab] veya [LnDn] tuşuyla bu alana geçilebilmektedir. Bu alanda, enflasyon düzeltme fişi oluştururken, düzeltme sonucu oluşan değerlerin atılacağı hesaplar belirlenmektedir.

Hesap Tipi
   Bu alanda yapacağınız tercih hesabın bakiye durumunu kontrol etmek için kullanılır:
   Alacak Bakiyeli
   Sürekli Alacak bakiyesi veren hesaplar içindir. Fiş girerken, tanımladığınız hesap borç bakiye verirse program sizi uyarır ( Ancak, girmekte olduğunuz fişe devam edebilirsiniz.). Örneğin; Satışlar Hesabı ve Borç Senetleri Hesabı sürekli Alacak bakiye verir.
   Borç Bakiyeli
   Sürekli Borç bakiyesi veren hesaplar içindir. Fiş girerken, tanımladığınız hesap alacak bakiye verirse program sizi uyarır. Örneğin; Kasa Hesabı hep Borç bakiye vermek zorundadır, aksi takdirde kasaya

girmeyen paranın çıkışını yapmış olursunuz ki bu kanuni açıdan bir usulsüzlüktür.
   Çift Bakiyeli
   Hesap borç veya alacak bakiye verebilir, program sizi uyarmaz. Örneğin; Müşteriler Hesabı'nın sonuçta ne tür bakiye vereceğini bilemezsiniz, bu yüzden bu hesabı Çift Bakiyeli olarak göstermeniz gerekir.

Bu bakiye tiplerinden herhangi birini seçmek için, farklı renkli harflerinin tuşuna veya sağ ve sol ok tuşlarıyla istediğiniz bakiye tipinin üzerine gelerek [Enter] tuşuna basın.

Hesap Cinsi
   Bu alanda, Form (A) ve Form (B)'nin alınabilmesi için hesap cinsini seçin. Hesap cinsi ana hesaplarda belirtilir. Alt hesapların cinsi otomatik olarak ana hesabın cinsini alır. Hesap cinsleri şu şekildedir:
Stok
   Stok seçildiğinde, ayrıca hesabın cinsi (alış/satış/alış iade/satış iade), K.D.V. hesabı, birimi ve hesabın miktar detayı sorulur. Miktar takibi yapılacak hesapların stok olarak işaretlenmesi ve birim kısmının boş olmaması gerekmektedir. Birim kısmı boş olan stok hesaplarının miktarları fiş girişinde miktar kolonu tanımlı olsa bile girilemez.
   Alış İade Hesabı
   Hesabın cinsini Stok Alış olarak belirlediğinizde sorulan bu hesap, miktar raporlarını alırken kullanılacak karşı hesaptır. Alış iadelerini ayrı bir hesapta takip etmiyorsanız ve bunun için alış hesabını kullanıyorsanız, bu soruda alış hesabını girebilirsiniz.
   Satış Hesabı
   Hesabın cinsini Stok Alış olarak belirlediğinizde sorulan bu hesap, miktar raporlarını alırken kullanılacak karşı hesaptır.
   Satış İade Hesabı
   Hesabın cinsini Stok Satış olarak belirlediğinizde sorulan bu hesap, miktar raporlarını alırken kullanılacak karşı hesaptır.

Cari
   Cari seçildiğinde, ayrıca cari hesabın vergi dairesi, vergi hesap no, cari tipi ve ülke kodu sorulur. Cari Tipi alanında yaptığınız tercih, Form (A)'da bulunan Tablo III'deki alanların hangisine dahil edileceğini belirler:
   Kamu. Cari tipini "Kamu" olarak belirlediğiniz hesaplar, Form (A)'da kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin 44. ve 47. alanlara dahil edilir.
   Özel. Cari tipini "Özel" olarak belirleyip, Vergi Dairesi veya Vergi Hesap No alanlarına değer girdiğiniz hesaplar, Form (A)'da gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine ilişkin 45. ve 48. alanlara dahil edilir.
   Özel. Cari tipini "Özel" olarak belirleyip, Vergi Dairesi ve Vergi Hesap No alanlarını boş bıraktığınız hesaplar, Form (A)'da diğer satışlara ilişkin 46. ve 49. alanlara dahil edilir.

Gider
   Gider seçildiğinde, ayrıca giderin K.D.V. hesabı sorulur.

Kasa
   Hesabın kasa hesabı olduğunu belirtir.

K.D.V.
   Hesabın K.D.V hesabı olduğunu belirtir. K.D.V. seçildiğinde ayrıca, yüzdesi ve K.D.V.tipi (dahil/hariç) sorulur.
   Alış İade K.D.V. Hesabı
   Bu alan, "191" ile başlayan Alış K.D.V. hesaplarında sorulmaktadır. Alış hesabının, Alış İade Hesabı ile aynı olduğu durumlarda, fiş girişinde hesaba alacak girilmesi durumunda, bu işlem iade olarak kabul edilerek K.D.V. hesabı olarak "Alış İade K.D.V. Hesabı" kullanılmaktadır.

Kesinti
   Kesinti olarak işaretlenecek hesaplar alış-satış faturalarındaki kanuni kesintilerdir (Müstahsil makbuzlarındaki stopaj gibi).

Diğer
   Hesap tipi, yukarıda belirtilen seçeneklerden herhangi birine uymuyorsa [Diğer] seçin.

Masraf Merkezi
   Bu alana, işlem yapmakta olduğunuz şirkette masraf kartları takip edilecekse daha önce açmış olduğunuz masraf merkezi kartının kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Döviz kodu, Tipi
   Bu alana, Hesap Planı Kartı'na ilişkin kullanacağınız döviz varsa döviz kodu ve tipini girin. Seçimi [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de yapabilirsiniz.

Özel Kod (1),(2)
   Bu alana, gruplamada kullanacağınız özel kodları -varsa- girin.

Referans Tarihi
   Program, hesap kartının ilk açıldığı tarihi otomatik olarak getirir. İsterseniz değiştirilebilirsiniz. Export ve Import işlemlerinde filtre olarak kullanılır.

Erişim Seviyesi
   Bu alana, hangi kullanıcıların kart bilgilerine ulaşabileceğini belirleyen erişim seviyesi değerini girin.

Son bilgiyi de girmenizden sonra ekranın sağ-alt tarafında Bilgiler Doğru mu (E/H)? sorusu çıkar. Girdiğiniz değerleri kontrol edin ve dosyaya kaydedilmesi için [E] tuşuna basın. Hesap kaydedildikten sonra yeni bir hesap tanımlamanız için tekrar Hesap Kodu alanına dönülür. İsterseniz yeni hesaplar tanımlayabilir, isterseniz [Esc] tuşuna basarak menüye dönebilirsiniz.

Bu ekranda kullanabileceğiniz özel tuşlar şu şekildedir:
[F2] Kayıt. Yaptığınız işlemin -değişiklik, yeni tanım- kaydedilmesini istiyorsanız [F2] tuşuna basın.

[F3] Hesap Silme. Hesap planı içindeki bir hesaba ihtiyacınız kalmadığında, hesabı silmek için, [F3] tuşunu kullanabilirsiniz.

Bazı durumlarda program bir hesabı silmenize izin vermez:

Bu ekranda herhangi bir bilgi girişi yapılmamakta, sadece silinecek hesap seçilerek işlem onaylanmaktadır.

[F4] Kullanıcı Bilgileri. Üzerinde çalıştığınız hesap kartına ilişkin kullanıcı bilgilerini gösterildiği pencereyi açar.

[F5] Yardım Ekranı. Bu ekranda kullanabileceğiniz tuşların gösterildiği yardım penceresini açar.

[F6] Hareket Aktarma. [F6] tuşunu kullanarak bir hesabın işlemlerini başka bir hesaba aktarabilirsiniz. Bunun için önce yeni hesabı tanımlayın, daha sonra eski hesabı seçerek [F6] tuşuna basın.

[F7] Toplu Hesap Silme. Birden fazla sayıda hesabı silme imkanı sağlar. Bir hesabı seçtikten sonra, Hesap Kodu alanında bu tuşa bastığınızda açılan pencerede silmek istediğiniz hesap aralığını belirleyin. Silme İşlemi Başlasın mı ? sorusuna [Evet] cevabı verdiğinizde silme işlemi başlar, tamamlandığında program yeniden Hesap Kodu alanına döner.

Hesap Planı Listesi

Tanımlamış olduğunuz hesap planının ekrana veya yazıcıdan bir listesini almak istediğinizde bu opsiyonu kullanabilirsiniz. Yazıcıdan alacağınız hesap planı listesini özellikle yıl sonunda yazdırdığınız yevmiye defterinin içine koymak için kullanabilirsiniz.

Bu opsiyonu seçtiğinizde açılan filtre ekranının üst kısmındaki seçenekler, döküm özelliklerine ilişkindir; [F2] tuşuna basarak geçiş yapabileceğiniz alt kısımdaki seçenekler ise rapor filtrelerini belirlemenizi sağlar. Döküm özelliklerinin son seçeneği üzerinde [Enter] basmanızdan sonra döküm başlar.

Liste Filtrelerinin Girilmesi

Filtre No
   Bu alana kullanılacak filtre kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Rapor Tanım Kodu
   Bu alana tanımlanmış olan raporun tanım kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Döküm Genişliği
   Bu alana, bir sayfanın kaç karakter genişliğinde olacağını girin.

Sayfa Uzunluğu
   Bu alana, bir sayfada kaç satır olduğunu yazın.

Satır Arası Çizgi
   Bu alanda, çıktıların satır aralarında sürekli (kesiksiz) grafik çizgiler kullanılarak daha iyi bir görüntüye sahip olmasını istiyorsanız [Evet], dökümün hızlı olmasını istiyorsanız [Hayır] girin.

Kolon Arası Çizgi
   Bu alanda, çıktıların kolon aralarında sürekli (kesiksiz) grafik çizgiler kullanılarak daha iyi bir görüntüye sahip olmasını istiyorsanız [Evet], dökümün hızlı olmasını istiyorsanız [Hayır] girin.

Grafik Döküm
   Bu alanda, yazıcıdan aldığınız çıktıların sürekli (kesiksiz) grafik çizgiler kullanılarak daha iyi bir görüntüye sahip olmasını istiyorsanız [Evet], dökümün hızlı olmasını istiyorsanız [Hayır] girin. Satır Arası Çizgi ve Kolon Arası Çizgi sorularını [Hayır] olarak cevapladıysanız, bu alanda yaptığınız tercihin önemi yoktur.

Döküm Yeri
   Ekran Yazıcı Dosya
   Bu alanda listeyi ekranda görmek istiyorsanız [E], yazıcıdan yazdırmak istiyorsanız [Y], sınırlandırılmış metin dosyasına yazdırmak istiyorsanız [D] tuşuna basın. Döküm yeri olarak dosyayı seçtiğinizde dosya adı sorulur. Bu dosya diğer programlar (Microsoft Excel) ile okunabilmektedir.
   Ekran dökümünü tercih ettikten sonra da önizleme ekranında [F1] tuşuna basarak ekranda izlediğiniz dökümü yazıcıdan alabilirsiniz.

Döküm Yeri'ni Yazıcı olarak belirlediğinizde Yazılacak Bilgi başlıklı pencerede aşağıdaki alanlara değer girmeniz beklenir:
Döküm Türü
   Bu alanda, raporun dar punto yazı kullanılarak dar kağıda yazılmasını istiyorsanız [D], normal punto kullanılarak geniş kağıda yazılmasını istiyorsanız [G] seçin.

Açıklama Satırı
   Bu alanda, rapora açıklama satırı eklemek istiyorsanız [E] yoksa [H] girin.

Satır Sayısı
   Açıklama Satırı alanında [Evet] tercih ettiğinizde sorulan bu soruda, kaç Açıklama satırı (1-17 arasında bir değer olabilir) girmek istediğinizi belirleyin.

Liste Başına, Liste Sonuna
   Açıklama satırlarının listenin başına yazılmasını istiyorsanız Liste Başına, listenin sonuna eklenmesini istiyorsanız Liste Sonuna seçeneğini tercih edin.

Bu değerleri girmenizden sonra açılan Açıklama penceresinde, açıklama olarak eklemek istediğiniz bilgiyi girin ve [F2] tuşuna basarak dökümü başlatın.

Rapor Filtrelerinin Belirlenmesi

[F2] tuşuna basarak bu bölüme geçebilirsiniz.

Sınıf Kodu
   Sadece tek bir sınıfa ait hesapların listelenmesini istiyorsanız, bu alana ilgili hesap sınıfının kodunu yazın. Kodu [F1] ile çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz. Bütün hesapların listelenmesini istiyorsanız, herhangi birşey yazmadan [Enter] tuşuna basın.

Grup Kodu
   Bu alana listenin hangi gruptan başlamasını ve hangi grupta bitmesini istiyorsanız o grubun kodunu yazın. Eğer bir sınıf kodu girerseniz grup kodu aralığını da girmeniz gerekir. Kodu [F1] ile çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Hesap Kodu
   Bu alana listenin hangi hesaptan başlamasını ve hangi hesapta bitmesini istiyorsanız o hesabın numarasını girin. Bütün hesap planının listede görünmesini istiyorsanız sadece [Enter] tuşuna basın. Kodu [F1] ile çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Örnek:
100 Kasa Hesabı
... ...
120 Alacaklar Hesabı
120.10 Müşteriden Alacaklar
120.10.001 A Firması Hesabı
120.10.002 B Firması Hesabı
120.10.003 C Firması Hesabı
... ...
200 Mal Alış Hesabı
Yukarıdaki hesap planına göre:
Sadece Alacaklar Hesabı'nın listesini almak istiyorsanız; İlk Hesap Kodu
ve Son Hesap Kodu alanlarına sırayla "120" ve "120.9" yazın. - Firmalara
özel hesapların (120.10.001 gibi) listede görünmesini istemiyorsanız; Alt
Hesap Seviyesi alanına "2" yazın.

Özel Kod Filtreleri
   Hesap planı kartında özel kod kullanıyorsanız, bu alanda açılan pencerede özel kod filtrelerini belirleyin.

Alt Hesap Seviyesi
   Bu alana kaçıncı dereceye (kırıma) kadar olan alt hesapların listede görünmesini istiyorsanız o dereceye karşılık gelen rakamı girin. Otomatik olarak gelen 8 rakamı bütün hesapların listeye girmesini sağlar.

Listede;
   Sadece ana hesapları istiyorsanız: 1,
   Sadece ana ve muavin hesapları istiyorsanız: 2,
   Sadece ana, muavin ve ilk tali hesapları istiyorsanız: 3 yazabilirsiniz.

Enflasyon Hesap Tipi
   Bu alanda listeye dahil edilecek hesapların enflasyon hesap tipini (Parasal, Parasal Olmayan, Tüm) belirleyin.

Enflasyon Hesap Cinsi
   Parasal olmayan hesaplar için enflasyon hesap cinsleri (Enflasyon Fark Hesabı, Enflasyon Düzeltme Hesabı, Diğer) farklı olabilmektedir. Üstteki soruda Parasal Olmayan tercihi yaptığınızda, bu alanda listeye dahil edilecek hesapların cinsleri belirlenebilmektedir.

Hesap Cinsi
   Bu alanda listeye dahil edilecek hesapların hesap cinsini (Stok, Cari, Gider, Kasa, K.D.V., Kesinti, Diğer, Tüm) belirleyin.

Referans Tarihi
   Hesap kartlarındaki referans tarihi alanında tarih bazında bir gruplama yapıyorsanız, bu alanda tarih aralığını belirleyin. Yoksa her iki tarihi de [Enter] tuşuyla geçin.

Liste Muhtevası

Liste, sol tarafta hesap kodları, sağ tarafta hesap adları yazılmış ve her satır plandaki bir hesaba karşılık gelecek şekildedir. Alt hesapların adları, derecelerine göre, bir miktar sağa kaydırılmış olarak yazılır.

Filtrenin Kaydedilmesi

Bu ekranda, herhangi bir alandayken [F3] tuşuna basarak belirlediğiniz filtre değerlerini koruyabilirsiniz. Filtre değerlerinin kaydedilmesi için şu adımları izleyin:
1. [F3] tuşuna basın.

2. Filtre Kayıt Penceresi'nde, kayıt özelliklerini belirleyin:
Kayıt Tipi (Yeni Kayıt, Güncelle)
   Daha önce kullandığınız bir filtrede değişiklik yapmak istiyorsanız Güncelle, yeni bir filtre kaydı yapmak istiyorsanız Yeni Kayıt seçeneğini tercih edin.

Filtre No
   Yeni Kayıt seçeneğini tercih ettiğinizde sorulan bu soruda, filtreye vereceğiniz kodu girin.

Filtre Adı
   Yeni Kayıt seçeneğini tercih ettiğinizde sorulan bu soruda, sizin için açıklayıcı olan bir ad girin.

Masraf Merkezi Kartı

Hesap planındaki hesapların durumları izlenirken bütün raporlar hesapların üzerinden yapılır.Öte yandan, Maliyet muhasebesi yapılırken kullandığımız normal hesapların dışında masrafların dağıtılacağı ayrı bölümler olarak masraf merkezleri de tanımlanabilir.

Mesela, şirketimizi departman bazında ele alırsak pazarlama ve muhasebe departmanının ne kadar genel gider (kırtasiye, elektrik vb.)harcaması olduğunu ve bu şekilde her bir departmanın maliyetini Masraf Merkezi Kartı tutarak çıkartabilirsiniz.

Masraf Merkezi Kartı'nın Tanımlanması

Kodu
   Bu alana, tanımlamakta olduğunuz Masraf Merkezi Kartı'nın 20 karakter uzunluğundaki kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Adı
   Bu alana, Masraf Merkezi Kartı'nın adını girin.

Örnek:
Masraf merkezi kartlarımızı departman bazında yapıyorsak Pazarlama
departmanı.

Döviz Kodu, Tipi
   Bu alana, Masraf Merkezinin kullandığı döviz cinsi ve kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Özel Kod 1-2
   Kartların gruplandırılması için kullanılır.

Referans Tarihi
   Bu alanda, program kartın ilk açıldığı tarihi otomatik olarak getirir. İsterseniz değiştirebilirsiniz. Raporlarda referans tarihi ayrımı verilerek döküm alınabilir. Export ve Import işlemlerinde filtre olarak kullanılır.

Erişim Seviyesi
   Bu alana, hangi kullanıcıların kart bilgilerine ulaşabileceğini belirleyen erişim seviyesi değerini girin.

Yukarıdaki bilgileri girmenizden sonra ekranın en altında Bilgiler Doğru mu (E/H)? sorusu çıkar. Bu soruyu [E] ile onaylamanızı müteakip kart kaydedilir. Tanımlanacak başka kart varsa tanımlayabilir, veya [Esc] tuşuna basarak menüye dönebilirsiniz.

Masraf Merkezi kartı, Hesap planı kartında, fiş işlemlerinde (Mahsup, Tahsil, Tediye) kullanılabilir.

Masraf Merkezi Kartı'nın Silinmesi

Kodu alanında, silmek istediğiniz Masraf Merkezi Kartı'nın kodunu girin. Kodu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz. Masraf Mekezi Kartı'nı seçtikten sonra [F3] tuşuna bastığınızda sorulan Silmekte Kararlı mısınız(E/H)? sorusunu onayladığınızda kart bilgileri silinir. Kartın hareketleri varsa program kartı silmenize izin vermez. Bunun için öncelikle hareket bilgilerini silmeniz gerekir.

Masraf Merkezi Listesi

Bu opsiyonda, her bir masraf merkezinin ayrı ayrı masraf dökümünü alabilirsiniz. Liste döküm şekli için yukarıda anlatılan Hesap planı liste döküm şeklini inceleyin.

Mali Tablo Tanımları

Bilanço Tanımı

Genel Muhasebe programın en önemli özelliklerinden birisi de, hazırlayacağınız mali tabloları istediğiniz şekilde tanımlayabilmenizdir. Burada yapacağınız tanımlamayı ve yıl boyunca gireceğiniz yevmiye fişlerini kullanarak, program istediğiniz şekilde bir bilançoyu size hazırlamaktadır. Burada "bilanço tanımlama" ile bu opsiyonun kullanılarak bilanço tablosunun bir form şeklinde tanımlanması, "bilanço hazırlama" ve "bilanço yazdırma" ile de Muhasebe Raporları Menüsü'ndeki Bilanço opsiyonunun kullanılarak yapılan tanıma göre bilançonun yazıcıdan yazdırılması kasdedilmektedir.

Bilanço tanımlamada yapılan iş temel olarak; bilançodaki grup başlıklarıni yazmak ve gruba dahil hesapları belirlemektir. Tabii, grup başlıklarının neler olduğunu ve hangi hesabın hangi gruba gireceğini belirlemek size düşüyor.

Eğer programla birlikte gelen Tekdüzen Hesap Planını kullanıyorsanız, ayrıca bir bilanço tanımlamanıza gerek yoktur. Hesap Planı ile birlikte, yine Datasoft tarafından yapılmış bir bilanço tanımı da bulunmaktadır

Bilanço tanımlamanın kolay bir yolu da mizandan hareket ederek tanımlamayı yapmaktadır. Bilanço hazırlayacağınız zaman önce bir Genel Mizan yazdırarak bu mizanı bilanço tanımına geçirebilirsiniz. Bunun için mizanda Borç Bakiye veren hesapları Aktif, Alacak Bakiye veren hesapları da Pasif olarak bilançoya girebilirsiniz.

Tanımlayacağınız bilançoyu seçmek için Bilanço No alanına, ilgili bilançonun kodunu yazın. Bilançoyu [F1] tuşuyla çağıracağınız pencereden de seçebilirsiniz.

Bilanço tanımlama ekranındaki her satır bir kaleme karşılık gelmektedir. Belli bir satırda girilen bilgiler aşağıda anlatıldığı gibidir.

Sınıf
   Bu alana, bilançoda gösterilecek hesap gruplarını ve hesapları belirleyen hesap sınıfının kodunu yazın.

Özet bilançoda olduğu gibi, bir gruba üye tüm hesapların değil de sadece bir veya birkaçının gösterilmesini istiyorsanız bu alana herhangi bir şey yazmadan [Tab] tuşuna basın. Bu durumda program sizden, ilgili satırı ifade eden bir açıklama, hesap detayı ve hesap aralığı girmenizi ister.

İlk Grup, Son Grup
   Bu iki alana, bilançoda gösterilecek hesapları ifade eden grup aralığını girin.

Tip
   Bu alanda, tanımlamakta olduğunuz satırın bilançonun hangi tarafında gösterileceğini belirleyeceksiniz. Bu alana geldiğinizde, ekranın en altında iki opsiyon görünür:
[A] Aktif. Tanımladığınız satır aktif hesapları içermektedir. Aktif hesaplar bilançonun sol tarafında gösterilir.

[P] Pasif. Tanımladığınız satır pasif hesapları içermektedir. Pasif hesaplar bilançonun sağ tarafında gösterilir.

Detay
   Bu alana gireceğiniz rakam, kaçıncı dereceden hesapların bilançoda gösterileceğini belirler. Derecesi girdiğiniz rakamdan büyük olan hesapların miktarları üst hesaplar içinde gösterilir (Burada büyüklük olarak rakam değeri kasdedilmektedir, kebire yakınlık değil.). Örneğin; Detay olarak 2 yazmışsanız "100.10.012" ve "100.10.023" kodlu hesaplara girilmiş olan hareketlerin toplamı "100.10" nolu hesaba -- onun alt hesapları oldukları için -- dahil edilerek tek bir satır halinde bilançoya yazılır.

Buraya "0" ile "8" arasında herhangi bir rakam girebilirsiniz. 0 girerseniz hiç bir hesap gösterilmez, sadece o aralığa düşen hesapların toplamı yazılır. 1 girerseniz sadece ana hesaplar, 2 girerseniz sadece ana ve muavin hesaplar bilançoya yazılır.

İlk Hesap, Son Hesap
   Bu iki alan, tanımlamakta olduğunuz satırın (grubun) hangi hesapları içereceğini belirmenizi sağlar. Bu iki alanda istediğiniz hesabı seçmek için [F1] tuşuyla gelen Hesap Planı Penceresi'ni kullanabilirsiniz. Bilanço yazılırken bu aralığa düşen hesapların tutarları da gösterilir ancak bilanço rakamlarına dahil edilmez.

Bilançoyu tanımlarken kullanabileceğiniz özel fonksiyon tuşları ve yaptıkları işler şunlardır:
[F6] Yardım. Bu tuşa bastığınızda, kullanabileceğiniz fonksiyon tuşları ve anlamları ekranın en altında gösterilir.

[F1] Hesap Kodları. İlk Hesap ve Son Hesap alanlarından birinde iken Hesap Planı Penceresi'ni çağırmanıza yarar

[F2] Satır Sil. Kursorun üzerinde bulunduğu satırı siler ve alttaki satırları yukarı kaydırır. Bunu gereksiz satırları bilançodan çıkarmak için kullanabilirsiniz.

[F5] Satır Aç. Kursorun üzerinde bulunduğu satırı bir aşağıda kaydırarak onun yerine boş bir satır açar. Bunu daha önce yazmayı unuttuğunuz satırları girmek için kullanabilirsiniz.

[F3] Geri. Bilanço tablosu içinde bir sayfa (ekran) geri gider.

[F4] İleri. Bilanço tablosu içinde bir sayfa (ekran) ileri gider.

Bilanço tanımında girdiğiniz bir satır bilanço yazılırken de bir satır olarak yazılmaz. Satırın devamındaki alanlara gireceğiniz değerlere bağlı olarak, bilanço tanımındaki tek bir satır bilanço yazılırken çok sayıda satır haline gelebilir.

Her ne kadar burada bilanço tanımını nasıl gireceğiniz mümkün olduğunca açık anlatılmaya çalışılmışsa da, bir şirketin bilançosunu hazırlamak yoğun mesleki bilgiye sahip olmayı gerektirir. Programın size sağlayabileceği azami fayda da kafanızda tasarladığınız bilançoyu programın tamamlayabileceği bir forma dönüştürmenize yardımcı olmaktır. Bu bakımdan size, işin programa düşen kısmını iyi öğrenebilmeniz için, programla birlikte gelen bilanço tanımını incelemenizi öneririz.

Bilanço Dipnotlarının Girilmesi

Yeni tebliğe göre bilançoda dipnotlar da yazılabilmektedir. Bu dipnotlar, her bilanço yazışta tekrar tekrar girilmemekte, yukarıda anlatılan Bilanço Tanımlama opsiyonu kullanılarak bir defa girilmektedir.

Bilanço dipnotlarını saklamak için program B99 kodlu bilanço tanımını kullanmaktadır. Bu tanım sabittir ve dipnotları mutlaka bu tanım üzerine yazmanız gerekmektedir.

Dipnotları yazmak için, yukarıda anlatılan Bilanço No alanına B99 yazın ve [Enter] tuşuna basın.

Kar-Zarar ve Gelir-Gider Tablosu Tanımı

Gelir tablosunun tanımlanması yukarıda anlatılan Bilanço tanımı ile aynıdır. Aralarındaki farklar ise aşağıda açıklandığı gibidir:

Burada girilen Gelir tablosu tanımı aynı zamanda Kar-Zarar tablosu olarak da kullanılmaktadır. Bunlardan hangisinin yazılacağı döküm sırasında seçilebilir.

Satışların Maliyeti Tablosu Tanımı

Satışların Maliyeti tablosunun kullanılması da yukarıda anlatılan Bilanço tanımına benzemektedir. Aralarındaki farklar ise aşağıda açıklandığı gibidir:

Başlık
   İlgili satır dökümde bir başlık kabul edilir ve sadece açıklaması yazılır.

Grup
   İlgili satırların toplamı döküm sırasında sağ sütunda yazılır. Grupların toplamı; hesap aralığı verilmişse hesaplardan, verilmemişse altındaki detayların toplamından bulunur.

Detay
   İlgili satırların toplamı döküm sırasında sol sütunda yazılır. Detayların toplamı sağında girilen hesap aralığına ve cinsine göre bulunur.

Ara Toplam
   Döküm sırasında bu seçeneğin bulunduğu satırda ara toplam alınır. Ara toplam en sonra toplam alınan satırın altındaki satırların toplamıdır.

Toplam
   Bu satırda tablonun toplamları yazılır.

Cins alanında seçilen iki değer, belirtilen aralığa düşen hesapların hangi toplamlarının hangi fişler dikkate alınacağını belirler.

Hangi toplamların yazılacağı solda yapılan seçim belirler:
[A] Hesabın toplam alacak rakamı yazılır.

[B] Hesabın toplam borç rakamı yazılır.

[C] Hesabın alacak bakiye rakamı yazılır.

[D] Hesabın borç bakiye rakamı yazılır.

Bu toplamların da hangi fişlerden hesaplanacağını sağda yapılan seçim belirler:
[1] Rakamlar bütün yevmiye fişleri taranarak bulunur.

[2] Rakamlar sadece Açılış Fişi dikkate alınarak bulunur.

[3] Rakamlar Açılış Fişi haricindeki bütün fişler taranarak bulunur.

Fon Akım Tablosu Tanımı

Fon Akım tablosunun tanımlanması bir önceki kısımda anlatılan Satışların Maliyeti tablosu ile aynıdır. Yalnız, Fon Akım tablosunda Tip kısmında aşağıdaki dört seçenek bulunur:
Sınıf
   Raporda en sağdaki sütuna yazılır. Bir sonrakı Sınıf'a kadar olan Grup'ların toplamıdır.

Grup
   Raporda orta sütuna yazılır. Kendinden sonraki satırlarda girilmiş olan Detay'ların toplamı veya aynı satırda girilen hesap aralığının cinsine göre toplamıdır.

Detay
   Raporda en sol sütuna yazılır. Aynı sütunda hesap aralığı verilmişse onun toplamı, aksi halde kendinden sonra İşlem'lerin toplamıdır.

İşlem
   Kendinden önceki Detay'ların hesaplanması için kullanılmaktadır. İşlem seçilip hesap aralığı girilmediği takdirde sadece açıklaması yazılır.

Burada ayrıca dikkat edilmesi gereken bir nokta artışların ve alışların hesaplanmasıdır. Bu gruplar da, Cins'de (tutarın Alacak, Borç ya da bakiyeden hangisinden hesaplanacağının belirlendiği kısımda) [Tab] tuşuna basmak suretiyle girilmektedir. Artışlar için [+], artışlar için de [-] yazılır. Artış olarak belirtilen alanın toplamı sıfırdan küçük olursa (döküm sırasında) o alan "0" olarak işlem görür. Aynı şekilde, Azalış olarak belirtilen alanın toplamı sıfırdan büyük hesaplanırsa o alan "0" olarak işlem görür.

Nakit Akım Tablosu Tanımı

Nakit Akım tablosu da Fon Akım tablosu gibi tanımlanmakta fakat Tip kısmı değişmektedir. Burada Grup, Detay ve İşlem seçenekleri değişmemiştir, Sınıf seçeneğinin yerine ise Dönem Başı Nakit Mevcudu, Dönem İçi Nakit Girişleri, Dönem İçi Nakit Çıkışları, Dönem Sonu Nakit Mevcudu ve Artış/Azalış seçenekleri almıştır.

Kar Dağıtım Tablosu Tanımı

Kar Dağıtım tablosu da Tip hanesinin seçenekleri itibariyle Fon Akım tablosundan farklılık arzetmektedir. Kar Dağıtım tablosunda, Tip kısmı Sınıf olarak tanımlanan satırlar için herhangi bir işlem yapılmamakta, bu satırlar Başlık olarak dökümde yazılmaktadır.

Özkaynaklar Değişim Tablosu Tanımı

Temel ve Yardımcı Mali Tablolar içinde sadece Özkaynaklar Değişim tablosu program tarafından hesaplanmamaktadır. Bunun yerine hazır olarak bir tablo programla birlikte gelmekte, bu tablo üzerinde değişiklik yapılması ve tabloda görünecek rakamların doldurulması kullanıcı tarafından yapılmaktadır.

Bu seçenek basit bir editör (yazım programı) gibi çalışmaktadır. Menüden seçtiğinizde karşınıza rakamları yazmanız gereken tablo gelir. Aşağıdaki tuşları kullanarak bu tablo üzerinde değişiklik ve düzenleme yapabilirsiniz:
Oklar Kursor hareket tuşları tablo üzerinde dolaşmak için kullanılır.

[F1] Tabloyu yazıcıdan yazdırmak için kullanılır.

[F2] Üzerinde bulunduğunuz satırı siler.

[F3] Satırın 10 harf soluna gider.

[F4] Satırın 10 harf sağına gider.

[F5] Üzerinde bulunduğunuz satırın hemen üstüne boş bir satır açar.

Yansıtma Fişi Tanımlama

Yansıtma fişi tanımlamada şekil olarak diğer tablo tanımları gibidir. İstenildiği kadar yansıtma fişi tanımlanabilir.

Bir hesap birden fazla hesaba yansıtılabilir. Yansıtma fişinin dengesiz olmaması için bir hesabın yüzde yüzünün yansıtılmış olması gerekir. Burada program oran hesaplaması yapmakta, fakat hesapların değiştirilmesine ve dengesiz tanıma müdahale etmemektedir. Eğer dengesiz tanım yanlışlıkla yapılmışsa bu fiş oluşturma sırasında gözükmektedir.

[F7] ile birden fazla hesap tek hesaba yansıtılabilmektedir.

Yansıtma fişi oluştururken yansıtılan hesabın yansıtma anında bakiyesinin sıfırlanacağı kabul edilmiştir. Diğer bir ifade ile hesap borç bakiye veriyorsa, alacaklandırılır. Alacak bakiye veriyorsa borçlandırılır.

Yansıtma hesabının da borcu ve alacağı birbirini dengeleyecek şekilde oluşur.

Bir hesabın işlem gören tüm alt hesaplarının yansıtılacağı hesabın aynı olması durumunda, yansıtılacak hesaba üst hesap girişi yapılabilir. Böylece, üst hesaba ait yeni açılacak alt hesaplar için yansıtma tanımının değiştirilmesine gerek kalmaksızın, yansıtma fişinin oluşturulması sırasında, işlem gören tüm alt hesaplar fişte yer almaktadır.

Örnek : 760 Giderlerinin yansıtmalara devri
Hesap Kodu              Yansıtma Hesabı
760 1 .......................761 1
760 3 .......................761 3
760 4 .......................761 4
...

Bu örnekte, 760 1 altında yüzlerce hesap olabilir ve bu hesapların bir kısmı sonradan açılmış da olabilir. Böyle bir tanımda dikkat edilecek husus, yansıtma hesabının mutlaka çalışan hesap (alt hesap) olmasıdır. Program fiş oluştururken, tali hesaba bağlı tüm alt hesaplar için fişte hareket oluşturmaktadır.

Geri Önceki Konu Sonraki Konu

İçindekiler

©Copyright 1989 - 2004,  Datasoft Yazılım Ltd. Şti. - Her hakkı saklıdır.

Bu sayfa son olarak 10 Ocak 2005 tarihinde güncellendi.