| Geri | Önceki Konu | Sonraki Konu |
Kanuni Parametreler Menüsü, bordroların hesaplanmasında kullanılan değerlerin girilmesini sağlayan opsiyonlar içermektedir. Bu menü opsiyonlarını kullanarak girdiğiniz değerler, özel parametre kullanan firmalar dışında tüm firmalar için geçerli değerlerdir. Bu nedenle, yeni firma tanımlanırken kanuni parametrelerin giriş ekranları açılmaz. Firma için özel parametre kullanmanız durumunda, Kanuni Parametreler Menüsü opsiyonlarının içerdiği parametreleri de ayrıca girmeniz gerekir.
Özellikle bordro ile ilgili tavan, taban ve oranlarının doğru olarak girilmesi, oldukça karmaşık bir işlem olan bordro hesaplamalarında yanlışlıkları önlemek açısından büyük önem arzetmektedir. Programın size sunduğu sonuçların doğruluğundan emin olmak istiyorsanız, yasal değişiklikleri dikkatle takip ederek, bu menüdeki parametreleri yürürlükte olan değerleri yansıtacak şekilde ayarlamanız şarttır.
Programın 3.2 sürümünden itibaren kanuni parametreler, aylık bazda tutulmaya başlanmıştır. Kullanıcıların her ay için bu değerleri tanımlaması gerekmektedir. Tanımlama işlemini Parametre Seti Kopyalama opsiyonunu kullanarak istediğiniz aydan kopyalayarak da yapabilirsiniz. Aynı uygulama, özel parametre kullanan firmalar için de geçerlidir. Menü opsiyonlarını seçtiğinizde açılan giriş ekranlarında, herhangi bir alanda [F10] tuşuna basarak o aya ait parametreleri hangi kullanıcının, ne zaman güncellediğini görebilirsiniz.
Bu menüdeki opsiyonların adları ve ne gibi amaçlarla kullanıldıkları aşağıda kısaca özetlenmiştir. Bu opsiyonların her biri bölümün devamında ayrı birer kısım olarak anlatılacaktır.
Vergi Oranları, İndirimleri,
İşçilerin brüt maaşlarının ne kadarlık kısmından gelir vergisi kesilmeyeceğinin belirlenmesi, vergi yüzdelerinin ve her bir yüzdenin uygulanacağı matrah dilimlerinin, tedavüldeki paraların girilmesi.
Sigorta Tavan, Taban ve Oranları,
Sigorta primlerinin hesaplanmasında esas alınan matrah sınırlarının, işçiden kesilecek prim oranlarının ve işverenin ödeyeceği prim oranlarının girilmesi.
İşsizlik Sig.Parametreleri,
İşsizlik sigortası primlerinin hesaplanmasında esas alınan matrah sınırlarının, işçiden kesilecek prim oranlarının ve işverenin ödeyeceği prim oranlarının girilmesi.
Kanuni Kesinti Oranları,
İşçinin brüt maaşına uygulanacak kanunu kesintilerin, özel gider indirimi matrah ve oranlarının, ihbar tazminatının hesaplanmasında esas alınacak ihbar gün sayılarının girilmesi.
Parametre Seti Kopyalama,
Kanuni parametrelerin, her ay için yeniden girilmeden, parametreleri girilmiş herhangi bir aydan kopyalanması.
Menüdeki diğer opsiyonlar programın başka alt menülerine doğrudan geçiş imkanı sağlamaktadır. Söz konusu menülerin her biri kitapta ayrı birer bölüm halinde anlatılmıştır.
Vergi Oranları ve İndirimleri'nde, işçilerin brüt ücretlerinin ne kadarlık kısmının vergiden muaf olduğu, ücretlere uygulanacak gelir vergisi oranları ve her bir oranın karşılık geldiği gelir dilimleri girilmektedir.
Bu ekranda iki tablo halinde, işçilere uygulanacak vergi indirimleri ve gelir vergisi oranları ile oranların uygulanacağı matrah dilimleri girilmektedir.
Ekranın sol tarafındaki tabloda, işçilerin brüt gelirlerinin kaç liralık kısmının gelir vergisinden muaf olduğunu belirleyen indirimler girilmektedir. Belli bir işçiye uygulanacak indirimler ise, işçinin sicil kaydında, Vergi İndirim Grubu, Göçmenlik İndirimi ve Sakatlık Derecesi sorularına verilen cevaplarla belirlenmektedir.
Vergi İndirim Grubu
Ekranın sol tarafında, yukarıdan aşağı sıralanan bu sekiz rakam, işçinin brüt maaşının ne kadarlık kısmının vergiden muaf tutulacağını belirlemek için kullanılır.
Örnek :
Normal bir işçiye uygulanacak vergi indirimi 18,750,000 lira ise,
Grup A'nın karşısına 18,750,000 ve işçinin Vergi İndirim Grubu'na da 1
yazın.
Vergi İndirim gruplarına ait olan başlık bilgilerini de kendi kullanımınıza uygun olarak değiştirebilirsiniz.
Göçmenlik İndirimi
Bu alana, göçmen işçilere uygulanacak aylık özel vergi indiriminin lira olarak tutarını yazın (G.V.K.; madde 17).
Sakatlık İndirimleri
Bu üç alana, sakat işçilere uygulanacak özel vergi indirimlerinin lira olarak tutarlarını yazın (G.V.K.; madde 31).:
Sakatlık-1. Sakatlık Grubu 1 olan, yani çalışma gücünün azami %10'unu kaybetmiş işçilere uygulanacak özel indirim.
Sakatlık-2 Sakatlık Grubu 2 olan, yani çalışma gücünün azami %30'unu kaybetmiş işçilere uygulanacak özel indirim.
Sakatlık-3 Sakatlık Grubu 3 olan yani çalışma gücünün asgari %30'unu kaybetmiş işçilere uygulanacak özel indirim.
Vergi Matrah Sınırları, Oranları
Vergi matrah sınırları ve karşı taraflarındaki oranlar, işçinin brüt ücretinden kesilecek gelir vergisinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Yıl içinde bordrolar tahakkuk ettirildikçe işçilerin yıllık vergi matrahları toplanmakta ve belli bir ayda kesilecek gelir vergisi, matrahın bu tabloda hangi sınırlar arasına düştüğüne göre belirlenmektedir.
Örnek :
İşçinizin brüt maaşının 11,000,000 lira ve matrah sınırlarının aşağıdaki
gibi olduğunu kabul edersek:
No Alt Sınır Üst Sınır Oran
1. 0 - 20,000,000 %20
2. 20,000,001 - 40,000,000 %30
3. 40,000,001 - 80,000,000 %35
...
Buna göre işçinizin aylara göre ödeyeceği vergiler aşağıdaki şekilde
hesaplanır (Diğer kanuni kesintileri hesaba katmazsak) :
Oluşmuş Dilimlere Göre Aylık
Ay Yıllık Matrah Oran Vergi Hesabı(*) Gelir Ver.
Ocak 0 %25 11 x 0.25 = 2,750,000 2,750,000
Şubat 11,000,000 %25 09 x 0.25 = 2,250,000 2,850,000
%30 02 x 0.30 = 600,000
Mart 22,000,000 %30 11 x 0.30 = 3,300,000 3,300,000
Nisan 33,000,000 %30 07 x 0.30 = 2,100,000 3,500,000
%35 04 x 0.35 = 1,400,000
Mayıs 44,000,000 %35 11 x 0.35 = 3,850,000 3,850,000
...
(*) Burada "11,000,000" yerine "11", "9,000,000" yerine "09" gibi
kısaltmalar kullanılmıştır.
Tedavüldeki Paralar
Bu alanda herhangi bir tuşa bastığınızda ekranın sağ tarafında açılan pencere içinde, her satıra bir tane olmak üzere, tedavülde bulunan para birimlerini yazın.
Aşağıya doğru bütün alanlara gerekli bilgileri yazıp, en altta çıkan Girilen Bilgiler Doğru mu sorusunu [Evet] ile cevaplamanızdan sonra değerler kaydedilerek menüye dönülür.
Sigorta Tavan, Taban ve Oranları opsiyonunu kullanarak, işçilerden kesilecek sigorta primlerinin hesaplanmasında kullanılan parametreleri girebilirsiniz. İşçilerin sicil kartında girilen Sigorta Grubu, bu opsiyonda girişi yapılan gruplara karşılık gelmektedir ve işçiden kesilecek sigorta primin oranlarının belirlenmesini sağlar.
Personel Bordrosu 3.4 ve sonrası sürümlerde, sigorta grupları tamamen kullanıcı tarafından tanımlanabilir şekilde düzenlenmiştir. Kullanıcı kendi kullanımına uygun olarak 10 adet sigorta grubu tanımlayabilir ve bu grupları resmi bildirgelere dahil edebilir veya kaldırabilir. Yalnızca ilk grubun, yani 0 grubunun adı dışında diğer rakamlarında değişiklik yapamaz. Çünkü grubu 0 olarak belirlenen işçilerde sigorta primi hesaplaması yapılmaz. Program ilk kurulduğunda sigorta grupları şu şekilde tanımlanmıştır:
Bu grupları, resmi bildirgelerin tanımlarında gerekli değişiklikleri yapmak koşuluyla istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz.
Bu opsiyonu kullandığınızda açılan ekrandaki tabloda her satır bir gruba tekabül etmekte ve her satırda grubun adının yanı sıra aşağıdaki rakamlar girilmektedir:
1.Sigorta kesintisinin uygulanacağı maksimum (tavan) ve minimum (taban) matrahlar. Brüt ücreti Tavanın üzerinde olan işçilerin gelirinden, sadece Tavan değeri kadar kısmından sigorta primi kesilir. Brüt ücreti Tabanın altında olan işçilerin gelirinden, sadece gelirleri kadar prim kesilir, kalan kısım Taban Farkı olarak işveren öder.
2.İşçinin brüt ücretinden kesilecek Hastalık ve İhtiyarlık sigorta primlerinin oranları.
3.İşverenin, işçinin brüt ücretine bağlı olarak, ödeyeceği Hastalık, İhtiyarlık, Analık sigorta primlerinin oranları. İşveren tehlike oranları ise firma bazında olduğundan, yani her firmanın Tehlike Sınıfına göre belirlendiğinden Firma Parametreleri Menüsü Firma Parametreleri Girişi opsiyonunda girilmektedir. Burada görüntülenen tehlike oranları da, çalıştığınız firmaya göre değişecektir.
4.En sondaki sütunda ise, bulunduğunuz satırdaki gruba dahil edilecek işçilerin 16 yaşından küçük olup olmadığını belirleyin. Bu alanda, grup, çocuk işçileri (16 yaşından küçük) kapsıyorsa 1, yoksa 0 girin.
Her satırda, bütün alanlara gerekli bilgileri yazıp veya herhangi bir alanda değişiklik yaptıktan sonra [PgDn] tuşuna basıp en altta çıkan Girilen Bilgiler Doğru mu? sorusunu [Evet] ile cevaplamanızdan sonra değerler kaydedilerek menüye dönülür.
İşsizlik Sig.Parametreleri opsiyonunu kullanarak, Haziran 2000 tarihinden itibaren uygulamaya geçirilen işsizlik sigortası primlerinin hesaplanmasında kullanılan parametreleri girebilirsiniz. İşçilerin sicil kartında girilen İşsizlik Grubu, bu opsiyonda girişi yapılan gruplara karşılık gelmektedir ve işçiden kesilecek işsizlik sigortası kesintisinin oranlarının belirlenmesini sağlar.
Personel Bordrosu 3.4 ve sonrası sürümlerde yer alan bu opsiyonda, işsizlik grupları tamamen kullanıcı tarafından tanımlanabilir şekilde düzenlenmiştir. Kullanıcı kendi kullanımına uygun olarak 10 adet işsizlik grubu tanımlayabilir ve bu grupları resmi bildirgelere dahil edebilir veya kaldırabilir. Yalnızca ilk grubun, yani 0 grubunun adı dışında diğer rakamlarında değişiklik yapamaz. Çünkü grubu 0 olarak belirlenen işçilerden işsizlik sigortası primi kesilmez. Program ilk kurulduğunda işsizlik grupları şu şekilde tanımlanmıştır:
Bu grupları, resmi bildirgelerin tanımlarında gerekli değişiklikleri yapmak koşuluyla istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz.
Bu opsiyonu kullandığınızda açılan ekrandaki tabloda her satır bir gruba tekabül etmekte ve her satırda grubun adının yanı sıra aşağıdaki değerler girilmektedir:
1.İşsizlik sigorta priminin işçi ve işveren oranları.
2.Bulunduğunuz satırdaki grup için işsizlik sigortası primi hesaplanırken, bu tutara gelir vergisi, sigorta ve damga vergisi tahakkuk ettirilip ettirilmeyeceğinin belirlenmesi.
3.İşsizlik sigortası kesintisinin uygulanacağı maksimum (tavan) ve minimum (taban) matrahlarda hangi sigorta grubunun değerlerinin kullanılacağının belirlenmesi. Brüt ücreti Tavanın üzerinde olan işçilerin gelirinden, sadece Tavan değeri kadar kısmından işsizlik sigorta primi kesilir. Brüt ücreti Tabanın altında olan işçilerin gelirinden, sadece gelirleri kadar prim kesilir, kalan kısmı Taban Farkı olarak işveren öder.
Bu sütunda ilgili sigorta grubunun numarasını girmenizden sonra, program otomatik olarak sigorta grubunun adını görüntüler, bu bilgiyi onaylıyorsanız [Enter] tuşuna basarak bir sonraki grubun tanımına geçebilirsiniz.
Her satırda bütün alanlara gerekli bilgileri yazıp veya herhangi bir alanda değişiklik yaptıktan sonra [PgDn] tuşuna basıp en altta çıkan Girilen Bilgiler Doğru mu? sorusunu [Evet] ile cevaplamanızdan sonra değerler kaydedilerek menüye dönülür.
Kanuni Kesinti Oranları'nda, işçinin brüt maaşından kanunlar çerçevesinde yapılacak kesintilerle ilgili oran ve matrahlar girilmektedir.
Damga Vergisi Oranı
Damga vergisinin hesaplanmasında kullanılacak oran (488 sayılı yasa; madde 33). Buraya girdiğiniz sayı binde olarak kabul edilir.
Aylık Asgari Ücret
Bu alana yürürlükte olan yasal asgari ücreti yazın. Bu değer, asgari ücretle çalışan personelin ücretlerinin otomatik değiştirilmesinde ve taban farklarının hesaplanmasında kullanılır.
Kıdem Tazminatı Tavanı
Bu alana kıdem tazminatından kesilecek vergi için, bir yıllık muafiyeti girin . Kıdem tazminatı, işçinin aldığı son maaşla çalıştığı yıl sayısı çarpılarak hesaplanır. Yani, işçi çalıştığı her yıl için bir maaş almaktadır. Kıdem tazminatının vergiden muaf olan kısmı hesaplanırken de işçinin çalıştığı yıl sayısı ile Kıdem Tazminatı Tavanı çarpılır.
Örnek : İşçinin son maaşının 6,000,000 lira olduğunu ve işçinin işyerinde 15 yıl çalıştığını kabul edelim. Buna göre işçiye verilecek kıdem tazminatı 6,000,000 x 15 = 96,000,000 liradır. Kıdem Tazminatı Tavanı'nın da 5,500,000 olduğunu varsayarsak, işçinin alacağı kıdem tazminatının 5,500,000 x 15 =82,500,000 liralık kısmından vergi kesilmeyecektir.
Özel Sigorta Tavanı
Bu alana, bireysel emeklilik sigortası priminin ve şahıs sigortası priminin, gelir vergisinden düşülebilecek bir yıllık toplam indirim değerini girin.
Özel Sigorta Oranları
Bu alanda, brüt ücrete uygulanacak üç özel sigorta oranını (şahıs sigortası oranı, bireysel emeklilik sigortası oranı ve toplam özel sigorta oranı) girin.
Özel Gider İndirimi Bilgileri
Bu tabloda, işçilerin topladıkları harcama fişlerine istinaden hak ettikleri özel gider indirimi hesaplanmasında kullanılan matrah ve oranlar girilmektedir. Bu değerler, işçinin kaç liralık fiş toplamına karşı yüzde kaç iade alacağını belirler. Bu değerler kullanılarak özel gider indiriminin hesaplanabilmesi için her işçinin özel gider indirimine tabi harcama tutarını Vergi İadesi Girişi'nde yazmanız gerekir. Program, burada girişini yaptığınız parametrelere göre özel gider indiriminde iki farklı hesaplamaya imkan sağlamaktadır:
Vergi Matrahı Yüzdesi : 100
Toplam Harcama Oranı : 1 / 1
İhbar Gün Bilgileri
Bu tabloda, işten çıkardığınız işçilere ödenecek ihbar tazminatı hesaplanırken esas alınacak ihbar gün sayısı değerleri girilmektedir. İşçinin çalıştığı ay sayısına karşılık gelen ihbar gün sayısı bulunarak ihbar tazminatı hesaplanır.
Bu ekrandaki tablolar arasında [Tab] tuşuyla geçiş yapabilirsiniz.
Aşağıya doğru bütün alanlara gerekli bilgileri yazıp, en altta çıkan Girilen Bilgiler Doğru mu? sorusunu [Evet] ile cevaplamanızdan sonra değerler kaydedilerek menüye dönülür.
Kanuni parametreler aylık bazda takip edilmekte olup, bu opsiyon, kanuni parametrelerin, her ay için yeniden girilmeden, parametreleri girilmiş herhangi bir aydan kopyalanmasına imkan sağlamaktadır.
Kopyalama İşlemi
Hangi Aydan
Bu alanda, hangi ayın parametrelerinin esas alınacağını belirleyin. Program çalışma ayından bir önceki ay değerini getirir. Bu bilgiyi onaylıyorsanız bu alanı [Enter] tuşuyla geçin. Seçim için [F1] veya [backspace] tuşuna basarak seçenek penceresinin açılmasını sağlayın ve seçim yapın.
Hangi Aya
Bu alanda, hangi ayın parametrelerinin oluşturulacağını belirleyin. Programın getirdiği değer çalışma ayıdır. Bu bilgiyi onaylıyorsanız bu alanı [Enter] tuşuyla geçin. Seçim için [F1] veya [backspace] tuşuna basarak seçenek penceresinin açılmasını sağlayın ve seçim yapın.
Yukarıdaki alanlara değer girdikten sonra sorulan Girilen Bilgiler Doğru mu? sorusunu onayladığınızda, program kopyala işlemini yaparak menüye döner.
| Geri | Önceki Konu | Sonraki Konu |
Bu sayfa son olarak 10 Ocak 2005 tarihinde güncellendi.