Anasayfa

DATASOFT PROGRAMLARI

 KURULUM KILAVUZU

Doküman Hakkında

Bu kullanıcı kılavuzu Datasoft programlarının Seri 2006 sürümüne sahip olan kullanıcıların programdaki yenilikleri tanıyabilmeleri amacıyla yazılmıştır. Bu kılavuz, daha önceki program kılavuzlarının yenisi değil, onları tamamlar mahiyettedir. Burada açıklananlar dışındaki program seçeneklerini öğrenmek için Kullanıcının İlk Kitabı'na ve diğer programların kullanım kılavuzlarına bakınız.

Datasoft programlarının daha önceki sürümlerine sahipseniz ve Seri 2006 sürümünü terfi olarak aldı iseniz, Kurulum bölümündeki Sistem Gereksinimleri, Kurulumdan Önce ve Kurulumdan Sonra kısımlarını mutlaka okuyunuz.

KURULUM

Aşağıdaki kısımlarda Datasoft Seri 2006 programlarının sisteminize kurulmasıyla ilgili açıklamalar bulunmaktadır. Buradaki kurulumun adımları ile ilgili bilgiler üzerinde çalışılan işletim sistemine göre ayrı başlıklar altında anlatılmıştır. Kurulumu aşağıda ilgili kısımda anlatıldığı şekilde yapınız. Ayrıca Sistem Gereksinimleri, Kurulumdan Önce ve Kurulumdan Sonra kısımlarını da inceleyin.

Not: Komut örneklerinde, her komuttan sonra Enter tuşuna basarak işletilmesini sağlayın.

Sistem Gereksinimleri

Bilindiği gibi bir programdaki her yenilik ve gelişme, programın daha fazla iş yapması ve kullanıcıya daha fazla kolaylık sağlaması demektir. Bu aynı zamanda programın kendi üzerine düşen görevleri yerine getirebilmesi için daha fazla kaynağa ihtiyaç duymasına sebep olmaktadır. Diğer deyişle, programın çalışmak için gerek duyduğu sistem konfigürasyonunu yükseltmektedir. Seri 2006 sürümünün yayını ile birlikte Datasoft programları da sistem gereksinimlerini bir miktar yükseltmiştir. Buna göre, programın çalışması için gerekli olan minimum konfigürasyon:

- 80386 veya daha üstü mikro işlemciye sahip bir PC bilgisayar

- 512 kilobayt serbest geleneksel bellek

- 10 megabayt sabit disk alanı

- Renkli ekran

- IBM Proprinter veya Epson FX uyumlu nokta vuruşlu yazıcı

Açıkça görülebileceği gibi gerekli konfigürasyondaki en önemli değişiklik geleneksel bellek miktarındaki kısıtlamadır; program, kullanabileceği boş bellek miktarı
512K'dan az olduğunda çalışmamaktadır. Bu gereksinim özellikle çok kullanıcılı sistemlerde terminal olarak kullanılan bilgisayarlarda sorunlara sebep olabilir. Böyle bir durumla karşılaşırsanız, sisteminizin açılış ayarlarını değiştirerek düzeltebilirsiniz. Bilgi için bilgisayarınızın ve sisteminizin kullanım kılavuzlarına bakın, ya da donanım desteği aldığınız firmayla görüşün.

Kurulumdan Önce

****** NetHyperLock türü kilit kurulumu için lütfen bu sayfaya bakınız ******

****** UsbHyperLock türü kilit kurulumu için lütfen bu sayfaya bakınız ******

Kuruluma başlamadan önce aşağıdaki listede bulunan hususları inceleyip, sizin kurulum şartlarınıza uyanları yerine getiriniz.

- Yükleme işlemini, eğer olağanüstü bir engel yoksa, yetkili bayimize yaptırmanızı tavsiye ederiz. Çünkü yanlış bir komut işlemin yarım kalmasına sebep olabilir ya da önceki programlara zarar verebilir. Datasoft Destek hafta içi mesai saatleri içerisinde size yardıma hazırdır, ancak yetkili bayimizin yerinde yapacağı kurulum sizin için daha sağlıklı olacaktır.

- Eğer ilk defa program satın aldı iseniz, programla birlikte gelen Program Kontrol Kilidini bilgisayarınızın yazıcı çıkışına takın. Kilidi takarken yazıcının ve bilgisayarın kapalı olmasına dikkat edin.

- Sisteminizde yeteri kadar disk alanı olduğunu kontrol edin. Datasoft programları kurulum aşamasında 10 megabayt sabit disk alanına ihtiyaç duyar. Çalışma sırasında ihtiyaç duyulacak alan ise girilen bilgiye bağlıdır. Tedbir olarak, sisteminizde 10 MB'dan daha az alan bulunduğunda programı çalıştırmamanız tavsiye edilir. Dosya kontrolü, sene sonu devir gibi işlemler sırasında ise ihtiyaç duyulan alan, üzerinde bu işlemlerden biri yapılan firmaya ait bilgilerin kapladığı alanın iki misline kadar çıkabilir.

- MS-DOS, Netware ve Windows 95 altında program \DSOFT60 dizini içine kurulur. Eğer bu isime sahip bir dizin sisteminizde varsa değiştirmenizi ya da bu sürümü başka bir sürücüye kurmanızı tavsiye ederiz.

- Eğer programın daha önceki bir sürümüne sahipseniz ve Seri 2006 sürümünü onun üzerine kuracaksanız, başlamadan önce mevcut bilgilerinizi mutlaka yedekleyin. Mümkünse olağan yedekleme için kullandığınız disketler veya kartuşları kullanmayıp yeni disketlere veya kartuşa yedek alın.

- Yükleme sırasında herhangi bir problemle ya da bilmediğiniz bir durumla karşılaşırsanız, eğer ne yaptığınızdan emin değilseniz lütfen devam etmeyin. Yetkili bayimizi arayın ve onlardan yardım isteyin.

MS-DOS Kurulumu

- Sisteminiz C:\ konumunda iken Program Yükleme Disketi'ni disket sürücünüze takın.

- A: YUKLE komutunu girip Enter tuşuna basın.

- Yükleyici program sizden hedef ve kaynak sürücüler ile hangi modüllerin yükleneceğini sorar, uygun seçimleri yapıp Enter tuşuyla kurulumu başlatın.

- Bundan sonra program sizden sırasıyla diğer disketleri ister. İstenilen disketi, etiketlerine bakarak bulun ve sürücüye yerleştirip, Enter tuşuna basın.

- Herhangi bir sebeple kurulumdan vazgeçmek isterseniz, Esc tuşuna basın.

Netware Kurulumu

Netware altında kurulum esas olarak MS-DOS ile aynıdır. Farklılık, disketler yüklendikten sonra, Program Kontrol Anahtarı'nın sisteme tanıtılması aşamasındadır. Aşağıdan Netware sisteminizin sürümü ve kullandığınız anahtara uygun işlemleri yaparak kurulumu tamamlayın.

Netware 2. xx

Netware 2.12 ve 2.2 sürümlerinde, en fazla üç terminalli (istasyon) sistemler desteklenmektedir. Bu sistemlerde kurulum, her istasyon için ayrı bir anahtar kullanıldığından, MS-DOS kurulumu ile aynıdır. Yalnızca programı C: ya da D: sürücüleri yerine ağ sürücüsüne (F:) kurmanız gerekir. Kurulumun bir istasyondan yapılması yeterlidir, bütün istasyonlarda aynı konfigürasyon kullanılır.

Netware 3. xx

- Herhangi bir istasyondan Datasoft Programlarını kullanma yetkisi verdiğiniz/vereceğiniz bir kullanıcı adıyla sisteme girerek, programları MS- DOS Kurulumu kısmında anlatıldığı şekilde ağ sürücüsüne (F:) yükleyin. Daha sonra SUPERVISOR hesabı ile sisteme girin.

- Program dizini içindeki NSRVNI. NLM dosyasını F:\SYSTEM dizinine kopyalayın: COPY NSRVNI. NLM F:\SYSTEM

- SYSCON sistem aracını çalıştırın ve menüden 'Supervisor options' oradan da 'Edit system AUTOEXEC file' seçeneğine girin.

- Şimdi çıkan editördeki dosyanın sonuna gidin ve aşağıdaki satırını ekleyin: LOAD NSRVNI /DT: 50

- Dosyayı kaydedin ve editörden çıkın. Esc tuşuna bir kaç defa basarak SYSCON'dan da çıkın.

- Sisteminizi kapatıp yeniden açın.

Netware 4. xx

- Herhangi bir istasyondan Datasoft Programlarını kullanma yetkisi verdiğiniz/vereceğiniz kullanıcı hesabı ile sisteme girin ve programları MS- DOS Kurulumu kısmında anlatıldığı şekilde ağ sürücüsüne (F:) yükleyin. Daha sonra ADMIN hesabını kullanarak sisteme yeniden girin.

- Program dizinindeki NSRVNI. NLM dosyasını F:\SYSTEMdizinine kopyalayın: COPY NSRVNI. NLM F:\SYSTEM

- Sistem konsolunda (ana makina) ':' durumunda iken load install yazarak Netware konfigürasyon programını çalıştırın. Ana makinada ":ö konumuna geçmek için Alt-Escape tuş kombinasyonunu kullanmanız gerekebilir.

- Sırayla; 'NCF files options(Create/Edit server startup files)' ve 'Edit AUTOEXEC. NCF file' opsiyonlarını seçin.

- Karşınıza gelen editör ekranındaki dosyanın en sonuna aşağıdaki satırı ekleyin: LOAD NSRVNI /DT: 50

- Dosyayı kaydedin ve editörden çıkın.

- Sistem konfigürasyon programından çıkın ve sisteminizi kapatıp yeniden açın.

Netware Harici Yerel Ağlar Bu tür sistemlere, programları MS-DOS Kurulumu kısmında anlatıldığı şekilde ağ sürücüsüne yükleyin.

Windows 95 Kurulumu

Windows 95 altında kurulum, aşağıda tek bir bilgisayar ve birden fazla bilgisayardan oluşan Windows ağı için ayrı ayrı açıklanmıştır. Sizin sisteminize uygun olanı seçin ve anlatılan işlemleri yapın. Bazı işlemleri yapabilmeniz için Windows'u yeterince tanımanız gerekir, bilgi için Windows Yardımı'na bakın.

Not: Windows 95 yazıcı çıkışlarını (port) programlar arasında paylaştırmaz, iki programdan önce hangisi portu açmışsa o işini bitirinceye kadar başka programların isteklerini reddeder ya da portu hangi programa vereceğini bir mesaj göstererek sizden sorar. Bu gibi durumlar, özellikle program kontrol anahtarının takılı olduğu yazıcı çıkışına bir yazıcı bağlıysa çok sık ortaya çıkmaktadır. Bunu önlemek için; tek bir bilgisayarınız varsa ikinci bir yazıcı çıkışı eklemenizi, ağ şeklinde kullanıyorsanız anahtarı yazıcısı olmayan bir bilgisayara takmanızı öneririz.

Not: Windows altında bir işin yapılması, diğer sistemlerde olduğu gibi komut satırına basitçe bir komut yazılmasından oldukça farklıdır. Buradaki açıklamalarda bir işlemin nasıl yapılacağı anlatılmayacaktır. Bilgi için Windows yardım konularına ya da Windows kitaplarına bakınız.

Tek Bir Bilgisayara Kurulum

- Datasoft programları birer Windows 95 uygulaması olmamakla birlikte Windows'un özelliği gereği bu sistem altında çalıştırılabilir. Bu sistemde kurulum esas olarak MS-DOS ile aynıdır, ancak başlatabilmeniz için bir MS- DOS Komut İstemi penceresi açmanız gerekir. Veya, Windows Gezgini'nden A: sürücüsüne taktığınız Program Yükleme Disketi'ne girip YUKLE. EXE üzerine çift-tıklayarak başlatabilirsiniz.

- Bu şekilde yüklediğiniz programı kolayca çalıştırabilmeniz içinse masa üstü veya Başlat menüsünde DSOFT. EXE ya da DSOFT. PIF'e işaret eden bir kısa yol tanımlamanız gerekir. Kısa yol tanımlama için Windows'un yardım konularına bakın.

- Kısa yolu yarattıktan sonra Başlat menüsünde seçerek, veya masa üstünde ise çift-tıklayarak, çalıştırın.

- Eğer program doğrudan tam ekran olarak çalıştıysa Alt-Enter, tuşlayarak pencere moduna geçirin.

- Pencere başlığına fareyle sağ-tıklayın ve menüden Özellikler'i seçin.

- 'DSOFT. EXE Özellikleri' başlığını taşıyan bu diyalogda Bellek sayfasına geçin. Geleneksel Bellek grubundaki Toplam değerini 520, Başlangıç Ortamı değerini 512 yapın. Yayılmış Bellek (EMS) ve Uzatılmış Bellek (XMS) kısımlarındaki Toplam değerlerini ise Otomatik olarak bırakın.

- Değişikliği onaylayarak diyalogu kapatın.

Windows 95 Ağında Kurulum

Windows 95 yüklü bilgisayarlar bir ana makinaya ihtiyaç olmadan kolayca ağ şeklinde çalışabilmektedir. Bu türden bir sisteme sahipseniz, Datasoft programlarını iki farklı şekilde kullanabilirsiniz: her bilgisayarın kendi diskine programları kurarak ya da bir bilgisayara programları kurup, diğerlerini ona bağlı çalıştırarak. Tercihiniz olan kuruluma göre aşağıdaki şekilde kurulumu yapın.

Her iki durumda da bütün istasyonların programa erişmesini sağlayacak anahtar, bir tanedir. Bu anahtarı, yazıcı bağlı olmayan bir bilgisayara takınız.

Her Bilgisayar Müstakil Çalışacaksa

Her bilgisayar, Datasoft programlarını kendi diskine yüklü olarak diğerlerinden bağımsız çalıştıracaksa, yukarıda Tek Bir Bilgisayara, Kurulum kısmında anlatıldığı şekilde hepsine programı yükleyin.

Bilgisayarlara programı ayrı ayrı yükledikten sonra, Program Kontrol Kilidini taktığınız bilgisayarda, program dizini (C:\DSOFT60) içinde bulunan NSRVGX. EXE programına, başlat menüsünde ki başlangıç grubu içinde bir kısa yol oluşturun.

Bir Bilgisayar Ana Makine Olarak Kullanılacaksa

Programı tek bir bilgisayara yüklemek ve diğerlerini ona bağlı çalıştırmak istiyorsanız, sahip olduğunuz bilgisayarlardan birini, ana makine olarak seçin ve üstteki Her Bilgisayar Müstakil Çalışacaksa kısmında anlatıldığı şekilde programı ona yükleyin. Diğer bilgisayarlarınızın hepsinde aşağıdaki işlemleri yapın:

- Windows Gezgini'ni çalıştırın ve Ağ Komşuları dalından ana makine olarak seçtiğiniz bilgisayarı bulun.

- Ana bilgisayar üzerinde mevcut diskler görünecek şekilde ağaç yapısını açın. (Bunun için önceden o bilgisayarın sürücüsünü paylaşıma açmış olmanız gerekir.)

- Programın yüklü olduğu diski bulun, üzerine tıklayın ve Gezgini menüsünde Ağ Sürücüsüne Bağlan komutunu çalıştırın.

- Çıkan diyalogda bir sürücü harfi seçin (örneğin F:) ve alttaki 'Oturum açıldığında otomatik bağlan' seçeneğini işaretleyin.

- Seçenekleri onaylayarak diyalogu kapatın.

- Başlat menüsünde ya da masa üstünde bir kısa yol yaratın. Yarattığınız kısa yol ağ sürücüsünün (örneğin F:) DSOFT60 dizininin deki DSOFT. EXE veya DSOFT. PIF dosyasına işaret etmelidir.

- Program kilidini, ağdaki bilgisayarlardan birine tercihen ana makine olarak seçtiğiniz bilgisayara takın.

- Kilidi taktığınız bilgisayarın, Başlat menüsünde ki Başlangıç gurubunda, Datasoft Program dizininde (C:\DSOFT60) bulunan NSRVGX. EXE programına işaret eden bir kısa yol yaratın.

- Ana bilgisayarı kapatıp açtıktan sonra bu bilgisayarı da kapatıp açın.

Windows NT Kurulumu

Windows NT altında programları kullanmak istiyorsanız, yukarıda Windows

95 ile ilgili kısımlarda anlatıldığı şekilde programları yükleyin. Ancak program kontrol anahtarının tanıtılmasıyla ilgili adımları uygulamayın.

Windows NT altında program kontrol anahtarını sisteme tanıtmak için aşağıdaki adımları izleyin:

- DSOFT60 dizinindeki NSSRVICE. EXE dosyasını Windows NT'nin sistem dizinine (\WINNT\SYSTEM32) kopyalayın.

- Start (Başlat) menüsünde Run (Çalıştır) komutunu çalıştırın.

- Çıkan diyalogda komut satırı olarak NSSRVICE /I yazın ve Enter tuşuna basın. Bu komutla anahtarı ağdaki bilgisayarlara tanıtacak modül sisteme kurulmuş olur.

- Ana makinayı kapatıp açın.

Ağ Kurulumu Hakkında Notlar

Kurulum sırasında program dizinine DOSMON. EXE adında bir program kopyalanmaktadır. Bu programı ağa bağlı herhangi bir istasyondan çalıştırarak, o istasyonun makinadaki program kontrol kilidini görüp görmediğini kontrol edebilirsiniz. Windows ağlarında başlangıç grubuna eklediğiniz NSRVGX. EXE programına işaret eden kısa yolun komut satırına aşağıdaki parametreleri ekleyebilirsiniz. /SI: 0 TCP/IP protokolunu kullanma /SN: 0 Netbios protokolunu kullanma /SW: 0 IPX/SPX protokolunu kullanma /Q Açılış ekranını gösterme

Unix ve Xenix Kurulumu

- Programın yükleneceği dizini mkdir komutuyla yaratın. Örneğin; mkdir /usr/dsoft60 veya mkdir /dsoft60.

Dikkat: Seri 2006 sürümü önceden var olan 2.6 ve öncesi sürümler üzerine yüklemeyin.

- Açtığınız dizinin içine geçin: cd /usr/dsoft60 veya cd /dsoft60.

- Program Yükleme Disketini sürücüye takın ve tar xvf /dev/fd0135ds18 komutuyla yükleyin.

- ./yukle komutuyla programın kalan kısmının kurulumunu başlatın ve ekranda çıkan mesajları takip ederek işlemi tamamlayın.

- Eğer önceden sisteminizde Datasoft programları yüklü idiyse, Program Kontrol Anahtarı'nın sisteme tanıtılmasıyla ilgili işlemi yaptırmayın.

Kurulumdan Sonra

Başlangıç Ayarları

Program, çalıştığı sisteme uymak ve kullanılan Program Kontrol Anahtarı'nı tanımak için, çalıştığında bir takım ön parametreleri yüklemek zorundadır. Bu parametreler DSOFT. CFG isimli bir dosyada tutulur, programı çalıştırdığınızda yüklenir.

Normal şartlarda bu ayarları değiştirmeniz gerekmez. Ancak herhangi bir uyumsuzluk ya da bu dosyada bir bozulma meydana geldiğinde bu seçeneği kullanarak ayarların bazılarını değiştirebilirsiniz. Bazı durumlarda da Datasoft destek personeli bir problemi çözmek için buradaki ayarları değiştirmenizi isteyebilir. Burada girebileceğiniz ayarlar aşağıdaki gibidir:

Dongle Tipi Bu alana; kullandığınız Program Kontrol Anahtarı'nı ifade eden numarayı girin: Sentinel-C için 0, Net-Sentinel için 1, ve HyperLock için 2. Girdiğiniz değer bilgisayarınızın yazıcı çıkışında takılı anahtara uymalıdır, aksi halde program anahtarı göremez veya uzun süre aramak zorunda kalır.

Monokrom Ekran Her ne kadar piyasadan kalmaya başlasa da bazı kullanıcılarda VGA ekran kartı ve VGA Mono monitörler bulunmaktadır. Eğer sizin sisteminiz de böyleyse ve programın ekran görüntüleri okunamaz durumdaysa bu alana 1 girin. Monitörünüz renkli ise 0 bırakın. Bu seçenek sadece MS-DOS sistemler içindir.

EMS Bellek Kullan, XMS Bellek Kullan Datasoft programları MS-DOS tabanlı sistemlerde bilgisayarınız ilk 640K'lık bellek kısmında (alt bellek, geleneksel bellek) çalışmalıdır. Ancak, sisteminizde Geliştirilmiş ya da Genişletilmiş Bellek varsa -- ki, şimdiki bilgisayarların hemen hepsinde bulunmaktadır -- ve bu belleği kullanıma açan bir bellek yöneticisi (HIMEM ve EMM386 ikilisi gibi) yüklü ise üstteki alanlardan uygun olana 1 girerek programın bu belleği de kullanmasını sağlayabilirsiniz.

Program üst belleği sadece geçici veri depolamak amacıyla tampon olarak kullanılır. Üst belleğiniz ne kadar çok olursa olsun, alt bellekte 512K'lık boş alan programın çalışması için gereklidir. Parametreler / Sistem Parametreleri kısımlarında bulunan bazı seçenekler de Operatör Menüsü'ne alınmıştır. Değerleri sonra F2 tuşuna basarak kaydedin. Parametrelerin yazılacakğı dosya sorulduğunda görülen dsoft. cfg adını onaylayın ya da başka bir isimle kaydetmek istiyorsanız onu yazın. Ayarların etkin olması için programdan çıkın ve tekrar çalıştırın.

Not: Parametreleri başka bir isme kaydederseniz bir sonraki çalışmada yeni girdiğiniz değerler yüklenmez. Program sadece 'dsoft. cfg' dosyasındaki parametreleri yükler.

Herhangi bir sebeple DSOFT. CFG bozulduğunda ya da program ilk çalıştığında program kontrol anahtarını bulamazsa, başlangıç ayarlarını yeniden yapmanız gerekecektir. Program anahtarı göremediğinde bu menüye gelemeyeceğiniz için size kolaylık sağlayacak ek bir modül bulunmaktadır. Program dizininde görebileceğiniz DSAYAR. EXE adındaki bu modülü çalıştırmak için, DSAYAR yazıp Enter tuşuna basın. Modülün işlevi burada anlatılan Başlangıç Ayarları ile hemen hemen aynıdır.

Verilerin Aktarılması

Bu sürüm, yükleme programıyla kurulduğunda daha öncekilerden farklı bir dizine kurulmaktadır. MS-DOS, Netware ve Windows 95 altında bu dizin \DSOFT60 ismine sahiptir. Daha önceki sürümler genellikle \DSOFT şeklinde kurulduğu için, Seri 2006 ile o sürümlerin bilgilerine erişemezsiniz. Bu değişikliğin sebebi, olası hatalara karşı mevcut bilgilerinizi güvence altında tutmaktır. Eğer eski bilgilerinizi Seri 2006'a terfi edip kullanmak istiyorsanız, programların ilave kılavuzlarına bakınız.

Datasoft Bilgisayar Programları 2 Serisi Version Datalarının, Seri 2006 Versiona Aktarılması;

Bu işlem sırasında geçerli olan programlar ve kullanım şekli aşağıdaki gibidir.

PROGRAMİŞLEVİ ÇALIŞTIRILMASI

ds2v30. intAna Programdsrun ds2v30 st2v30. intStok Cari Cek SenetÇalıştırılmaz gm2v30. intMuhasebe aktarmaÇalıştırılmaz pb2v30. intBordro aktarmaÇalıştırılmaz id2v30. intİşletme aktarmaÇalıştırılmaz da2v30. intDemirbaş aktarmaÇalıştırılmaz bb2v30. intBilgi Bankası AktarmaÇalıştırılmaz

Aktarma İşlemi:

Bu program kullanılmadan önce, mutlaka yedeği alınmalıdır. Gerçi program, eski datalar üzerinde okuma işlemi dışında, hiç bir işlem yapmamaktadır. Yine de olası bir elektrik kesintisi ve benzeri olumsuzluklar, datalarda sorun oluşturabilir. Aktarma işlemine başlamadan önce katalog ve aktarma yapılacak programların seçimi menüdeki opsiyonlardan yapılmalıdır. Unutulmamalıdır ki program seçilmesi durumunda, birden fazla programın datasını aktarabilmektedir. Bundan dolayı çok kullanıcılı sistemlerde, Datasoft programları aktarma işlemi boyunca çalıştırılmalıdır. Aktarmanın problemsiz olması için Seri 2006 version programlarının çalıştırılmış ve aktarma yapılacak yıla ait bilgi kataloglarının, programlar tarafından açılmış olması gerekmektedir. Ayrıca 2 serisi versionlara ait bilgi dosyalarınında, fiziksel olarak sağlam olmaları gerekmektedir. Datasoft 2 serisi programda bulunan servis işlemlerinden, bilgi dosyaları kontrolünü çalıştırarak fiziksel sağlamlığı test edebilirsiniz. Şayet aktarmak istediğiniz firmalar 2 serisi versionunda problemsiz çalışıyorlarsa bu işleme lüzum yoktur. Katalog & Tarih opsiyonunda sorulan Seri 2006 version kataloğu aktarma programı ve diğer Datasoft Seri 2006 Programlarının yüklendiği katalog olmalıdır. Eski version kataloğu ise aktarılmak istenen Datasoft 2 serisi versionun yüklü bulunduğu katalogtur. Aktarma işlemi sonuçlandıktan sonra, Seri 2006 datalarını 2 serisi version datalarıyla genel bir karşılaştırma işlemini yapmadan çalışmalarınıza başlamayınız. Kontrol sonrası bilgilerinizde bir tutarsızlık varsa, Datasoft Destek Departmanını bundan haberdar ediniz.

GENEL MENÜ

Programın Çalıştırılması ve Giriş

Programı yükledikten sonra, sisteminiz tek kullanıcılıysa veya sistem nezdinde herhangi bir doğrudan çalıştırma ayarı yapılmamışsa, aşağıdaki şekilde çalıştırabilirsiniz
(her komut örneğinden sonra Enter tuşuna basmalısınız):

MS-DOS ve Netware

- Programın yüklü olduğu sürücüye geçin. Örneğin; C: ya da F:.

- CD \DSOFT60 komutuyla programın yüklü olduğu dizine geçin.

- DSOFT komutuyla çalıştırın.

Unix ve Xenix

- Programın yüklü olduğu dizine geçin. Örneğin; cd /usr/dsoft60 veya cd /dsoft60.

- dsoft komutuyla programı çalıştırın.

- Eğer 'dsoft: not found' mesaji çıkarsa, PATH değişkeniniz aktif dizine bakacak şekilde ayarlanmamış demektir, sistem operatörünüzle görüşerek ayarlatın.

Windows 95

- DSOFT. EXE veya DSOFT. PIF için yarattığınız kısayolu Başlat menüsünden bulup seçin veya masaüstünde ise çift-tıklayın.

Programın kurulumunda herhangi bir sorun yoksa ve yukarıdaki işlemleri doğru olarak yapmışsanız, karşınıza logo ekranı çıkar. Bu ekranda program adını, sürümünü ve lisans bilgilerini görebilirsiniz. Bir kaç saniye sonra sağ alt köşede programa giriş için 'login' (giriş) penceresi çıkar. Buraya kullanıcı adınızı ve şifrenizi yazdığınızda, eğer doğruysa karşınıza Genel Menü gelir. Bu menüde satın aldığınız Datasoft programlarını görebilirsiniz.

Not: Programa girişte yazacağınız kullanıcı adı ve şifre, sisteme girerken kullandıklarınızla aynı olmayabilir. Datasoft programları içinde kullanılan kullanıcı tanımları işletim sistemindekilerden bağımsızdır.

Genel Menü

Genel Menü, Datasoft programıyla çalışmanızda merkez mahiyetindedir. Programı çalıştırdığınızda karşınıza ilk olarak Genel Menü gelir, alt modüllere ve kullanıcı seçeneklerine bu menüden ulaşılır. Bunun tek istisnası, sistem operatörü size Doğrudan Giriş görevi vermişse ortaya çıkar. Eğer bir doğrudan giriş emriniz varsa program Genel Menü'ye uğramadan, doğrudan operatörün belirlediği program menüsüne veya opsiyonuna gider.

Genel Menü ayrıca, kendi tanımlayacağınız Kısayol Menüsü'nün de bulunduğu yerdir. Başlangıçta sadece program adları bulunan Genel Menü, bir kısayol tanımladığınızda ikiye bölünerek sağ tarafta kısayol menüsü gösterilir.

Genel Menü'de aşağıdaki tuşları kullanabilirsiniz:

[F1]Sol üst köşede gösterilen tarihi değiştirmek için kullanılır. Eğer operatör yılı sabitlemişse sadece gün ve ay girebilirsiniz.

[F5]Kişisel tercihlerinizi yapabileceğiniz Kullanıcı Menüsü'nü ekrana getirir.

[F7]Başka bir kullanıcı adıyla programa yeniden girmek istediğinizde bu tuşu kullanabilirsiniz.

[Tab]Bir kısayol menüsü tanımladığınızda, bu tuşla Genel Menü ile Kısayol Menüsü arasında geçiş yapabilirsiniz.

Kullanıcı Menüsü

Genel Menüden F5 tuşuna basarak geçebileceğiniz bu menüde size özel ayar ve seçenekler bulunmaktadır. Bu seçenekler aşağıda açıklandığı gibidir:

Yetki ve Bilgiler

Bu seçenekte, sistem operatörünün size verdiği erişim yetkilerini ve kendinize ait bilgileri görebilirsiniz. Burada herhangi bir değişiklik yapamazsınız.

Tercihler

Bu opsiyonda, size özel tercihleri değiştirebilirsiniz:

Türkçe HarflerÇalıştığınız terminal IBM standardında Türkçe harfleri gösterebiliyorsa bu seçeneği Evet yapın.

Otomatik Fihrist Bir programa girişte, Firma Seçim ekranında mevcut firmaların listesinin doğrudan gösterilmesini istiyorsanız bu seçeneğe Evet girin. Hayır girdiğinizde firma fihristi gösterilmez. Eğer operatör fihristi kaldırmışsa burada yapacağınız seçim dikkate alınmaz.

Yardım Düzeyi Programı kullanırken zaman zaman size bulunduğunuz nokta ile ilgili açıklamalar ve basabileceğiniz komut tuşları gösterilir. Bu yardımcı metinler yeni bir kullanıcı için faydalı olmakla birlikte, tecrübeli bir kullanıcının işine yaramamakta, hatta 'kalabalık' bir ekran görüntüsüne sebep olmaktadır. Bu nedenle, burada yapacağınız seçimle programların size karşı 'daha az yardımcı' olmasını sağlayabilirsiniz. Burada yazacağınız 0 (tecrübeli kullanıcı) ile 3 (yeni kullanıcı) arası değere göre programlar hangi yardımcı mesajları göstereceğine karar verir.

Yazıcı No Bu alana, sıklıkla kullandığınız yazıcının kodunu girin. Herhangi bir yazıcı dökümü alacağınız zaman burada seçtiğiniz yazıcı otomatik getirilir. Yazıcıyı F1 tuşu ile pencereden seçebilirsiniz.

Seçenekleri tamamladıktan sonra F2 tuşuyla kaydedip menüye dönebilirsiniz.

Kısa yol Menüsü

Datasoft Seri 2006 kullanıcıları sıkça kullandıkları program opsiyonlarına kolayca erişebilmek için bu opsiyonlara kısayollar tanımlayabilir. Bu kısayollar Genel Menü'de sağ tarafta ikinci bir menü olarak gösterilir.

Seçeneği ilk çalıştırdığınızda karşınıza 15 satırlık boş bir pencere gelir. Bu pencerede, kısayol menüsünde görünmesini istediğiniz program seçeneklerini aşağıdaki şekilde seçebilirsiniz.

Enter, F1 Bu tuşları kısa yol menüsüne ilave yapmak için kullanın. Birisine bastığınızda sırayla opsiyon, firma ve yıl seçmeniz gerekir. Hepsini seçtiğinizde kısayol hazır olur.

Boşluk Bu tuş, önceden belirlenmiş bir kısayolla birlikte kullanılacak firma ve yıl değerlerini değiştirmek için kullanılır. Enter ve F1 tuşlarından farkı; opsiyon seçmeye ihtiyaç duyulmamasıdır.

[Ins], [A] Kısa yol menüsünde mevcut kısayollar arasına boş bir satır açmak için kullanılır. Bunu takiben Enter veya F1 tuşuna basılmalıdır. Tüm pencere dolu olduğunda Ins tuşuna basarsanız, bulunduğunuz noktaya açılan boş satır en alttaki satırın silinmesine sebep olur.

[Del], [S] Üzerinde olduğunuz kısa yolu menüden çıkarır, siler.

Bir kısayolda bulunan alanlar ve girilişleri ise şöyledir:

Opsiyon Kısa yol menüsünde gösterilecek ve seçtiğinizde doğrudan gidilecek programı ve opsiyonu belirler. Opsiyonu seçmeniz için size programlar, program menüleri ve menü seçenekleri listeler halinde gösterilir. Bir opsiyon seçmek için listeden önce ilgili programı, sonra menüyü en sonra opsiyonu seçmeniz gerekir. Listelerde seçimi Enter tuşu ile yapın. Bir opsiyona değil de bir menüye kısayol tanımlamak isterseniz, menü listesi üzerinde Enter yerine F2 tuşuna basın.

Firma İlgili programa ve seçeneğe doğrudan giderken açılacak firmanın numarasını buraya yazın. 0 giderseniz, bir oturumda kısayolu ilk seçtiğinizde 1 numaralı firma kabul edilir.

Yıl Üzerinde çalışılacak yılı girin. Sistem saatinin gösterdiği yılın alınmasını istiyorsanız 0 girin.

Firma ve Yıl değerleri bir oturumda o kısayolu ilk defa seçtiğinizde ve kısayolun işaret ettiği programa o oturumda henüz hiç girmemişseniz kullanılır. Aksi halde o programda üzerinde çalıştığınız son firma ve yıl neyse onlar olduğu gibi kalır. Eğer kısayol ile çalıştırılırken, ilgili yılda numarasını verdiğiniz firma tanımlanmamışsa program hata vererek çıkar. Ayrıca, firma numarası ve yılın operatörün size verdiği erişim yetkilerine uygun olmasına da dikkat edilir.

Bu şekilde istediğiniz 15 program opsiyonuna kısayol verebilirsiniz. Tanımlama bittiğinde F2 tuşuyla menüyü kaydedin. Kısayol menüsü Genel Menü'ye tekrar döndüğünüzde anda aktif hale geçer.

Renkler

Datasoft Seri 2006'da her kullanıcı ekran renklerini kendi isteğine göre belirleyebilmektedir. Bu ekranda yapacağınız seçimler, programın ekranı nasıl boyayacağını belirler: Bir ekranda gösterilen her karakter (harf ya da işaret) bir bölgeye aittir veya belli bir özelliğe sahiptir. Burada gördüğünüz seçenekler de bu bölge ve özellikleri ifade eden renk öğelerinin adlarıdır.

Bir ekran öğesinin rengini değiştirmek için ok tuşlarıyla üzerine gelin ve Enter tuşuna basın. İmleç sağ taraftaki renk tablosuna geçtiğinde, yine ok yuşlarını kullanarak, istediğiniz rengin üzerine getirin ve Enter tuşuna basarak rengi seçin. Her öğe isminin sağında onun için seçtiğiniz renkle gösterilmiş bir 'Örnek' yazısı bulunmaktadır.

Renk tablosunda, birinci sıra ve birinci sütundaki renkler özeldir. Birinci satırdaki renklerin fon rengi, birinci sütundaki renklerin ise önyüz rengi

(çizim rengi, karakter rengi) transparandır. Birinci satırdan seçilen bir renkle ekranda gösterilen bir karakter, o anda ekranın o hücresindeki fon rengini kullanır, sadece önyüz rengini değiştirir. Birinci sütundan seçilen bir renkle ekranda gösterilen bir karakter ise, o anda ekranın o hücresinde var olan önyüz rengini olduğu gibi kullanır sadece fon rengini değiştirir. Bu özelliği fazla karışık olmayan ekranlar oluşturmak için kullanabilirsiniz. Örneğin, Komut Tuşları öğesini birinci satırdan seçebilirsiniz.

Renkleri istediğiniz şekilde ayarladıktan sonra F2 tuşuyla kaydedin.

Giriş Şifresi

Bu opsiyonda, programı çalıştırdığınızda sizden sorulacak şifreyi değiştirebilirsiniz. Giriş şifresi bir oturuma başlarken sorulur, programdan çıkıncaya dek tekrar sorulmaz. Onun için, eğer çok kullanıcılı bir ortamda çalışıyorsanız ve başkalarının sizin hesabınıza programa girmesini istemiyorsanız bir şifre seçmeniz yerinde olacaktır.

Şifrenizi değiştirmek için öncelikle Giriş Şifresi alanına şu anki şifrenizi yazın. Önceden herhangi bir şifre yok idiyse boş bırakın. Sonra Yeni Şifre isimli her iki alana yeni şifrenizi yazın. Şifrenin iki defa girilmesinin sebebi, tuşladığınız karakterler ekranda gösterilmediği için, yanlışlıkla istediğinizden farklı bir şifre girmenizi önlemektir. Eğer Yeni Şifre alanlarına yazdığınız şifreler birbirinin aynısı değilse girdiğiniz şifre kabul edilmez.

Şifrenizi değiştirdikten sonra F2 tuşuna basarak kaydedin.

Not:Şifrenizi yazarken klavyedeki bütün karakter tuşlarını kullanabilirsiniz. Ancak büyük ve küçük harfler ile Türkçe harflere dikkat etmelisiniz. Şifreye gireceğiniz büyük ve küçük harfler birbirinden farklıdır. Ayrıca Windows 95 veya bir Türkçe klavye uyarlayıcı kullanıyorsanız CapsLock kilidinin büyük ve küçük harfleri etkileyeceğini unutmayın. Özellikle 'I' ve 'İ' harfleri bu tür karışıklıklarda rol almaktadır.

OPERATOR KILAVUZU

Operatör Kimdir?

Datasoft programlarına çok kullanıcılı kullanım ilavesi yapılırken, sadece yetkili ve bilgili bir kişi tarafındam yapılması gereken işlemleri gerçekleştirmek üzere bir operatör hesabı tasarlanmıştır. Bu hesap, diğer kullanıcıların hiç göremeyeceği ve değiştiremeyeceği program ayarlarını yapmak için kullanılır. Operatör, işyerinizde bu işi yapabilecek bilgi ve yetkiye sahip herhangi bir kişi olabilir.

Operatör Menüsü

Genel Menü'den F5 tuşuna basarak geçebileceğiniz operatör menüsünde, sistem operatörüne özel seçenekler bulunmaktadır. Bu seçenekler aşağıda açıklanmıştır. Genel Menü'nün kullanılması ve oradaki diğer seçenekler hakkında bilgi edinmek için yukarıda Genel Menü kısmına bakın.

Kullanıcılar

Programı ilk kurduğunuzda iki kullanıcı (hesap) hazır haldedir: DSOFT ve OPERATOR. Bu hesapların her ikisinin de giriş şifresi 'dsoft' olarak belirlenmiştir. DSOFT hesabı genel kullanım için, OPERATOR hesabı da program ayarları için tasarlanmıştır. Eğer, işyerinizde gerçek bir çok kullanıcı sistem yürütüyorsanız ve bütün personelinizin kendilerine verdiğiniz yetkiler dahilinde programı kullanmasını, sadece görevleri olan işleri yapabilmelerini istiyorsanız, hepsi için birer tane hesap tanımlayabilirsiniz.

Menüden bu opsiyonu seçtiğinizde karşınıza ilk olarak halihazırda tanımlı olan kullanıcıların listesi gelir. Bu liste üzerinde ok tuşlarını kullanarak dolaşabilir, gerekli işlemleri aşağıdaki tuşlara basarak yapabilirsiniz:

[Enter], [D] Seçili kullanıcının bilgilerini değiştirmenizi sağlar.

[Ins], [Y] Yeni bir kullanıcı tanımlamanıza yarar.

[Del], [S] Seçili kullanıcıyı siler. Bir kullanıcıyı silmeden önce o an sistemde çalışmakta olmamasına dikkat edin. Ayrıca kullanıcıyı silmek yerine Aktif işaretini kapatarak programa girmesini önleyebilirsiniz.

Yeni bir kullanıcı tanımlamak ya da birinin bilgilerini değiştirmek isediğinizde ikinci bir ekran gelir. Burada o kullanıcının şahsi bilgileri ve ter türlü yetkilerini girebilirsiniz.

Kullanıcı Bu alana kullanıcının giriş sırasında kullanacağı ismi yazın. İsimde sadece Türkçe'ye özel olmayan küçük harfler ve rakamlar kullanılabilir, geçersiz karakterleri program filtreler. Mevcut bir kullanıcının adını değiştiremezsiniz.

Giriş Şifresi Bu alana programa girişte kullanıcının istenecek şifreyi girin. Şifreyi girerken büyük-küçük harflere ve Türkçe harflere dikkat edin. Şifre üzerinde program herhangi bir filtreleme yapmaz. Yazdığınız şifre ekran görünmediği için kayıt anında program aynı şifreyi sizden tekrar ister.

İsim, Görevi Bu alanlara kullanıcının gerçek ismini ve işyerinde görevini yazın.

Aktif Bu alan Hayır olduğunda kullanıcı hesabı kapatılır ve programa girişine izin verilmez. Bu yöntemle kullanıcıları silmek yerine geçici sürelerle kapatabilirsiniz.

Tam Yetkili Kullanıcının program içindeki yetki kısıtlamalarından etkilenmeden her türlü işlemi yapabilmesini istiyorsanız bu alana Evet girin. Tam Yetkili kullanıcıların Tarih Aralığı, Firma Aralığı, Kayıt Yetkileri ve Erişim Yetkileri ayarları değişiklikler kaydedilirken programın öngördüğü değerlere çevrilir.

Seviye Aralığı Datasoft Seri 2006'ı oluşturan programların bazıları belli kayıtlara yetki sınırlaması getirmenize imkan tanımaktadır. Buraya gireceğiniz yetki aralığı kullanıcının o kayıtlara erişim erişemeyeceğini belirler. Bu seçenek Tam Yetkili seçeneğinden etkilenmez.

Tarih Aralığı, Firma Aralığı Bu iki alanda kullanıcının hangi yıllar arasında ve hangi numaralar arasındaki firmalar üzerinde çalışabileceğini belirtin. Tarih aralığı kullanıcının hangi yıllara ait bilgiler üzerinde çalışabileceğini belirler. Her ne kadar buradaki limitler harici bir zamanda programa girmesine izin verilmese de kullanıcının sisteminin saatini değiştirerek programa girebileceğini unutmayın.

Otomatik Fihrist Kullanıcı bir programa girdiğinde doğrudan firma fihristini görsün istiyorsanız bu alana evet girin. Buraya gireceğiniz değerin aktif olup olmayacağı Genel Seçenekler kısmında belirtiğiniz Otomatik Fihrist Seçilsin parametresine bağlıdır.

Yazıcı No Bu alana bu kullanıcının genellikle kullanacağı yazıcının numarasını girin. Yazıcıyı F1 tuşu ile seçebilirsiniz.

Türkçe Harfler Kullanıcının çalıştığı terminal Türkçe'ye özel harfleri gösterebiliyorsa bu alana Evet girin.

Yardım Düzeyi Datasoft Seri 2006'ın bazı kısımları kullanıcıya yardımcı tuşları gösterirken bu alandaki ayara bakar. 0 ile 3 arası bir rakam girin. 0 en düşük, 3 ise en yüksek yardım düzeyini ifade eder.

Dil Kodu Bu alana kullanıcının hangi dilde çalışacağını belirleyen kodu yazın. Programı ilk yüklediğinizde sadece TRK kodlu Türkçe mevcuttur. Dili F1 tuşu ile seçebilirsiniz. Not: Datasoft Seri 2006'ın bütün modülleri dil seçeneği içermez, yalnızca Türkçe çalışırlar.

Kayıt Yetkileri Bu gruptaki dört alanda kullanıcının programa girilen kayıtlar üzerinde yapabileceği işlemleri belirleyin. Bu dört seçenek, sırasıyla, kullanıcının yeni kayıt girmesini, mevcut kayıtları değiştirmesini, mevcut kayıtları silmesini ve kayıtları görmesini (rapor) kısıtlamanıza yarar. Kullanıcıya bir yetkiyi vermek için ilgili alana X koyun, yetkiyi kaldırmak içinde X işaretini silin. Bu ayarları şu anki durumda yalnızca Genel Muhasebe 3..0 kullanmaktadır.

Doğrudan Giriş Bir kullanıcının programı çalıştırdığında doğrudan bir opsiyona gitmesini istiyorsanız bu gruptaki ayarları kullanabilirsiniz. Örneğin, bir kullanıcınız sadece kasada fatura kesme işini yapıyorsa, menüler arasında dolaşmadan doğrudan fatura kesmeye gitmesini sağlayabilirsiniz. Kullanıcının gireceği seçeneği belirlemek için F1 tuşuna basın ve çıkan listelerden seçin. Opsiyonu belirledikten sonra üzerinde çalışacağı firma numarasını yazın. Tanımlı olmayan bir firma numarası verirseniz kullanıcı programa girdiğinde bir hata mesajıyla karşılaşır. Bitince Çıksın alanına, kullanıcı o opsiyonda işini bitirip menüye dönmek istediğinde doğrudan program çıkarılmasını istiyorsanız Evet girin.

Erişim Yetkileri Bu alanda, kullanıcının Datasoft Seri 2006'ı oluşturan programlara ve programların menülerine girip giremeyeceğini belirleyebilirsiniz. Yetkileri değiştirmek için F1 tuşuna basın ve çıkan listelerde satır başlarına X işareti koyarak yekiyi verin, ya da işareti silerek yetkiyi kaldırın. Bir listedeki bütün yetkileri açmak ve kapamak için [+] ve [-] tuşlarını kullanabilirsiniz. Bir liste elemanının alt elemanlarını görmek için Enter tuşuna, değişiklikleri kabul edip bir üst listeye dönmek için F2 tuşuna basın. Ayrıca, Erişim Yetkileri alanı üzerindeyken de [+] ve [-] tuşlarıyla kullanıcının yetkilerinin tümünü açabilir veya kapatabilirsiniz.

Not: Bir kullanıcının erişim yetkilerini değiştirirseniz, kendi tanımladığı Kısayol Menüsü sıfırlanır.

Not: Tam Yetkili olarak işaretlediğiniz bir kullanının erişim yetkilerinde yapacağınız değişiklikler kabul edilmez, kayıt edilirken bütün yetkiler kendisine verilir.

Bütün bilgileri girdikten sonra F2 tuşuyla kullanıcıyı kaydedin. Eğer şifreyi değiştirmişseniz program yeni şifreyi sorar, buraya Giriş Şifresi alanına yazdığınız değer aynı şekilde yazın. Girdiğiniz bilgilerde herhangi bir tutarsızlık yoksa kullanıcı kaydedilir ve menüye dönülür.

Yazıcılar

Daha önce her programda ayrı tanımlanan yazıcılar, bu sürüm ile tek bir yerden ve operatör tarafından tanımlanabilir hale getirilmiştir. Yazıcı tanımları esas itibariyle eskisinin aynı olup, ek olarak Yazıcı Adı alanı gelmiştir.

Datasoft programları IBM Proprinter ya da Epson FX standardına uygun yazıcıları kullanabilir. Bu standarda uymayan nokta-vuruşlu yazıcılar, laser yazıcılar ve Windows
95 için özel üretilmiş yazıcıların kullanılmasında problemler çıkabilir.

Menüden opsiyonu seçtiğinizde bir pencere içinde on tane yazıcı tanımının bulunduğu pencere karşınıza gelir. Bu pencerede bir yazıcının tanımını değiştirmek için ok tuşları ile üzerine gelin ve Enter tuşuna basın. Bir yazıcı için aşağıdaki bilgiler girilebilir:

NumaraYazıcıyı ifade eden rakam. Kullanıcılar program içinde bir yazıcıyı bu kodla seçer.

Yazıcı Adı Kullanıcıların göreceği yazıcı adı. Bu alan kriptik aygıt tanımları yerine kullanıcıların daha kolay anlayabileceği bir isim yazıcı adı yazmanız içindir. Program içlerinde 'Yazıcı Hazır mı' sorularında ve bu soruda F1 tuşuna bastığında kullanıcıya buraya girdiğiniz adlar gösterilir. F1 ile gelen yazıcı seçim penceresinde kullanıcılar isterlerse Tab tuşuna basarak aygıt tanımlarını görebilirler.

Aygıt Tanımı Programın ilgili yazıcıya döküm gönderebilmesi için gerekli olan aygıt tanımı. Detaylı bilgi için Kullanıcının İlk Kitabı'na bakınız.

Türkçe Yazıcınız IBM standardında Türkçe harfleri basabiliyorsa buraya Evet girin.

Grafik Yazıcınız grafik karakterleri, özellikle tablo çizmede kullanılan çizgileri, basabiliyorsa buraya Evet girin.

Tek Yön Yazıcınız hem sağa hem de sola giderken yazabiliyorsa ve yazdığı metni dikey hizalamayı tam yapabiliyorsa burada Evet girin. Eğer sağa ve sola hafif kaymalar ortaya çıkıyorsa Hayır girerek yazıcınızın sadece bir yönde yazmasını sağlayabilirsiniz. Bu seçenek belli form şeklindeki dökümler alınırken kullanılır. Yazıcınızın sürekli tek yönlü yazması için ayarlamayı yazıcı üzerinden yapmanız gerekir. Bilgi için yazıcınızın kullanım kitabına bakınız.

Yazıcıları uygun şekilde tanımladıktan sonra F2 tuşu ile kaydedin.

Program Ayarları

Program kurulumu tamamlandığında, çalışmaya başmadan önce, öncelikle genel program ayarlarını yapmalısınız. Bu ayarları yapmak için;

- Programı çalıştırın ve 'operatör' olarak giriş yapın. Operatörün giriş şifresi başlangıçta 'dsoft' (sadece küçük harf) şeklindedir.

- Genel Menü'de F5 tuşuna basarak Operatör Menüsü'ne geçin.

- Bu menüden, başta Yazıcılar olmak üzere bütün opsiyonları, gözden geçirin ve sunulan seçenekleri kendi sisteminize ve ihtiyaçlarınıza göre ayarlayın.

Özellikle, Seri 2006'dan önce bir sürüme sahip olan kullanıcılar, yazıcı tanımlarını yenilemelidir. Daha önce her programda ayrı yapılan yazıcı tanımları şimdi sadece Operatör Menüsünde yapılmakta ve diğer programlar bu tanımları kullanmaktadır. Yine, daha önce programların Parametreler / Sistem Parametreleri kısımlarında bulunan bazı seçenekler de Operatör Menüsü'ne alınmıştır. Herhangi bir sebeple DSOFT. CFG dosyanız bozulursa veya program ilk çalıştığında program kontrol anahtarını göremezse, ileride Operatör Kılavuzu'ndaki Başlangıç Ayarları kısmında anlatılan işlemleri yapın.

Genel Parametreler

Bu opsiyonda, operatör olarak sizin belirlemeniz gereken parametre ve ayarlar bulunmaktadır. Buradaki seçenekler daha çok kullanıcı hareketlerini kontrol etmeye yöneliktir: Otomatik Fihrist Seçilsin Kullanıcılar bir programa girdiklerinde, Firma Seçimi ekranında doğrudan firma fihristini görebilmelerini istiyorsanız bu alana Evet girin. Hayır girdiğinizde kullanıcılar fihristi göremez, kendi ayarlarında bulunan Otomatik Fihrist seçeneği etkin olmaz.

Şifreler Boş Olabilsin Kullanıcıların şifrelerini boş geçebilmelerine izin vermek itiyorsanız bu alanı Evet yapın. Hayır yaptığınızda kullanıcılar boş şifre kullanamaz, önceden şifresi boş olanlar da programa giremez.

Yıl Değiştirilebilsin Kullanıcıların Genel Menü'de üzerinde çalıştıkları yılı değiştirebilmelerini istiyorsanız bu alanı Evet yapın. Hayır yaptığınızda kullanıcılar Genel Menü'de üzerinde çalıştıkları yılı değiştiremez, bilgisayarın saatinin gösterdiği yılda çalışmak zorunda kalır.

Şifre Deneme Sayısı, İsim Deneme Sayısı Giriş sırasında bir kullanıcı adını ve şifresini yanlış yazabilir. Bu durumda program kullanıcıdan tekrar doğru değeri yazmasını ister. Ancak kullanıcı burada girdiğiniz sayıda denemeden sonra doğru bir isim veya şifre giremezse programdan atılır.

Uygun değişiklikleri yaptıktan sonra F2 tuşu ile ayarları kaydedin.

Dil Tanımları

Datasoft Seri 2006 ile kullanıcılarına program içindeki her türlü metni değiştirme imkanı tanımıştır. Dil Tanımları olarak adlandırılan bu imkan sayesinde kullanıcılar ekranda gördükleri hemen herşeyi, sadece kendi girdikleri bilgileri değil, programın içindeki sabitleri de değiştirebilmektedir. Dil tanımları aşağıda anlatıldığı şekilde yapılır.

Menüden bu opsiyonu ilk seçtiğinizde öncelikle Düzenlenecek Dil ve Referans Alınacak Dil'i seçmeniz istenir. Düzenlenecek dil, metni değiştirilecek dil setini, referans alınacak dil ise, tercihen programla birlikte verilen esas dil setini ifade eder. Düzenleme sırasında ilkinin metinleri değiştirilirken ikincisinden de, senkronize bir biçimde, orijinal değerleri gösterilir. Her iki alanda da dil setini F1 tuşu ile seçebilirsiniz.

Program ik yüklendiğinde ZTRK. DST isimli bir dosyayı program dizinine kopyalamaktadır. Bu dosya, Datasoft tarafından hazırlanmış olan standart Türkçe metinlerin bulunduğu dosyadır. Siz kendi metinlerinizi değiştirmek istiyorsanız bu dosyaya dokunmadan ayrı bir dil seti yaratarak onu düzenlemeniz tavsiye edilir.

Düzenlenecek Dil alanına, metinlerini değiştireceğiniz dil setinin üç harflik kodunu yazın. Kodu pencereden seçebileceğiniz gibi daha önce olmayan bir kod vererek yeni bir dil seti yaratabilirsiniz. Eğer verdiğiniz koda sahip bir dil seti yoksa, yeni yaratılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. Bu soruya Evet cevabı verdiğinizde de Referans Alınacak Dil olduğu gibi Düzenlecek Dil setine kopyalanır. Bu işlem bir kaç saniye sürebilir.

Dil setini önceden varsa veya yaratıldıktan sonra düzenlemenin yapılacağı ekrana geçilir. Bu ekranda üst tarafta düzenlenecek dil setine ait metinler, alt kısımda ise siz üst kısımda gezindikçe değişen referans dil setine ait metinler bulunmaktadır. Üst kısımda üzerinde bulunduğunuz metnin referans setindeki metni alt kısımda gösterilmektedir.

Dilleri düzenlerken aşağıdaki tuşları kullanabilirsiniz:

[Enter] Üzerinde bulunduğunuz satırdaki metni değiştirmek için kullabilirsiniz. Tuşa bastıktan sonra yeni metni yazın ve Enter tuşuyla kaydedin ya da Esc tuşuyla vazgeçin.

F5, [G] Git. Dil setindeki her metnin, ekranda gösterilmemekle birlikte, bir sıra numarası bulunmaktadır. Belli bir sıra numarasındaki metni görmek için F5 tuşuna basın ve gitmek istediğiniz sıra numarasını yazıp Enter tuşlayın.

F6, [A] Ara. Dil setinde bir metni aramak için için kullanılır. Tuşa bastığınızda açılan pencerede aranacak metni ve arama opsiyonlarını seçtiğinizde, program dil setinde o an bulunduğunuz noktadan itibaren aramaya başlar. Bulursa, bulduğu satırı ekrana getirir. Bulamazsa en sona gider. Arama yapılırken büyük ve küçük harflerin aynı kabul edilmesini istiyorsanız 'Büyük-küçük harf eşit' sorusuna Evet girin. Aranan metinle setteki metin karşılaştırılırken tam uyanların seçilmesini istiyorsanız 'Yalnızca tam uyanlar' sorusuna Evet girin. Bu soruya Hayır girerseniz, dil setindeki Aranacak metini içeren herhangi bir satır bulunduğunda arama biter.

F7, [B] Baştan ara. F6 tuşu ile aynı işleve sahiptir, yalnızca aramaya bulunduğunuz noktadan değil 1 numaralı dil metninden başlar.

F8, [T] Tekrar ara. F6 veya F7 tuşuyla yaptığınız son aramayı tekrar etmek için kullanılır. F6 tuşundan olduğu gibi aramaya bulunduğunuz noktadan devam edilir.

Not: Birden fazla dille çalışan programlar yalnız Genel Muhasebe, Stok- Cari-Fatura ve Çek-Senet programlarıdır. Diğerleri dil tanımlarını kullanmaz.

Renkler

Operatör menüsündeki renk seçimi kullanıcı menüsü ile aynıdır. Bilgi için yukarıda kullanıcılara hitaben yazılmış Genel Menü bölümüne bakın.

Diğer Operatör Konuları

Bu kısımda kullanımla doğrudan ilişkisi olmayan ancak operatörün bilmesinde fayda görülen hususlar belirtilmiştir. Aşağıdaki maddeler belli bir sırada yazılmamıştır.

Program Kontrol Anahtarı Okunamadığında

Programların program kontrol anahtarını görememesi muhtelif sebeplerden kaynaklanmakta ve çoğunlukla desteği aramanızı gerektirmektedir. Desteği aramadan önce aşağıdaki kontrolleri yapınız:

- Anahtar bilgisayarın yazıcı çıkışına düzgünce takılmış mı?

- Kurulum kısmında anlatıldığı şekilde anahtarı sisteminize tanıttınız mı?

- Sisteminizdeki diğer terminaller anahtarı görebiliyor mu?

- Anahtarın devamına yazıcı bağlı veya bağlı değilken bir değişiklik oluyor mu?

- Anahtarın devamına bağlı yazıcı açık veya kapalı olduğunda bir değişiklik oluyor mu?

- Anahtarı diğer bilgisayarlarınıza taktığınızda çalışıyor mu?

Bunlar gibi kontroller yaparak sorunun kaynağını belirleyebilirsiniz. Bu kontrolleri yapıp sonuçlarını Datasoft Destek'e bildirmeniz destek personelimizin nedenleri daha hızlı bulmasına yardımcı olacaktır. Hatta, pek çok durumda sorunu kendiniz de görüp çözebilirsiniz.

Ayrıca Operatör Menüsü'ndeki Başlangıç Ayarları opsiyonunun açıklandığı kısma da bakınız.

Kullanıcılara Hitap Eden Kısımdaki Bilgiler Yetersiz

Kılavuzun doğrudan kullanıcı personelinize hitap eden kısımlarında belli detaylar anlatılmamıştır. Bunun başlıca sebebi operatörle ilgili görevler konusunda kullanıcıların gereğinden fazla bilgiye sahip olmalarını önlemektir. Eğer personelinizin program hakkında daha detaylı bilgiye sahip olmasını istiyorsanız: 1) Bir eğitim tertipleyerek kendilerine gerekli bilgileri verebilirsiniz, 2) kılavuzun operatör için ayrılmış kısımlarını vererek okumalarını sağlayabilirsiniz.

Ayrıca, Datasoft, kullanım kılavuzlarından bazı çok temel ve hemen herkesin bildiği konuları çıkarmaya yönelmiştir. Çünkü ortalama bir insanın bilgisayar programlarıyla olan tanışıklığı eskisine nazaran oldukça yükselmiş, zaten bildikleri şeyleri kullanıcılara tekrar tekrar anlatmak sıkılmaya sebep olacak hale gelmiştir.

Yazıcı Seçim Penceresi

Yazıcı numarası sorulan hemen her yerde F1 tuşu ile çağırabileceğiniz bu pencerede tanımladığınız yazıcılar bulunmaktadır. Normal olarak pencerede yazıcı tanımlarında Yazıcı Adı hanesine yazdığınız açıklayıcı isim gösterilir. Ancak burada Tab tuşuna basarak yazıcıların Aygıt Tanımlarını da görebilirsiniz.

Değişiklikler Ne Zaman Aktif Olur?

Operatörün sisem ayarlarında yaptığı değişiklikler, ayarın nevine göre değişmekle birlikle, kullanıcılar bir dahaki sefere programa girdiklerinde mutlaka aktif hale gelir. Bazı bilgiler ise, örneğin kullanıcı ayarları, ilgili kullanıcı Genel Menü'ye döndüğünde aktifleşir. Bir kullanıcı çalışırken kullanıcının bilgilerini ya da bir ayarını değiştirirseniz, tutarsızlıklar ortaya çıkabilir. Böyle bir tutarsızlık durumunda büyük bir ihtimalle program bir hata mesajı verip çıkacaktır. Ancak hatanın asıl sebebini bulmak, bu yapının doğası gereği kolay olmayabilir. Bu nedenle, operatör parametreleriyle ilgili değişiklikleri programda çalışan kullanıcı olmadığı zamanlarda yapmanız tavsiye edilir.

Varsayılan Şifreler

Programı yüklediğinizde hazır olarak gelen 'operator' ve 'dsoft' hesaplarının her ikisi 'dsoft' (küçük harf) şifresine sahiptir. Bu şifreleri istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Hatta, programın çok kullanıcılık imkanlarından yararlanıyorsanız ve sistem güvenliği sizin için önemliyse hemen değiştirmeniz gerekir.

Şifre Unutulduğunda...

Bir kullanıcınız programa giriş şifresini unuttuğunda, operatör hesabını kullanarak Kullanıcı Tanımları menüsünden kendisi için yeni bir şifre girebilirsiniz. Operatör hesabının şifresini unuttuğunuzda ise Program Yükleme Disketi'ndeki DSOFTUSR. CFG dosyasını sisteminize kopyalamanız ve bütün kullanıcı tanımlarını tekrar yapmanız gerekir. Datasoft, unutulan operatör şifrelerini çözmez.

Giriş Şifreleri Ne Kadar Güvenli?

Kısaca ifade etmek gerekirse, Datasoft programının kullandığı şifreleme yöntemi yeterli teknik bilgiye sahip kişilere karşı güvenilir değildir. Çünkü, bu şifreleme, sizin sisteminizi kötü niyetli harici şahıslara karşı korumak için değil, güvenilir personelinizin çalışmasını kontrol altında tutmanızı sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sebeple, eğer çok kullanıcılı ve başkalarına açık bir sisteminiz varsa, güvenliği işletim sistemi düzeyinde veya donanım elemanlarıyla sağlamanız gerekmektir. Sistem veya ortam düzeyindeki korumayı aşabilen hemen herkes Datasoft programına girip bilgileriniz üzerinde işlem yapabilir. Ya da, programa girmese bile bilgilerinize zarar verebilir. Ancak aşağıdaki gibi yöntemlerle güvenliği bir nebze olsun artırabilirsiniz:

- Program disketlerini güvenli bir yerde saklayın. Bu disketlerde standart bir DSOFTUSR. DTA dosyası bulunmaktadır.

- DSOFTUSR. DTA dosyasını programın yüklü olduğu dizinden başka bir yere atın.

- Personelinizin şifreleri boş bırakmasına müsaade etmeyin.

- Düzenli yedeklemeye önem verin ve yedeklerinizi güvenli bir yerde saklayın.

Kullanıcı Tanımları Dosyasının Gizlenmesi

Kullanıcı bilgilerinin tutulduğu DSOFTUSR. DTA dosyasını program dizininden farklı bir yerde tutmak isterseniz, aşağıdaki adımları izleyin:

- Dosyayı yeni yerine kopyalayın.

- Program dizinindeki kopyasını silin.

- Programı çalıştırın.

- Kullanıcı adı olarak 'operator' girin.

- Bu noktada program dosyayı bulamadığını söyler ve sizden bulunduğu dizini sorar. Dizin adını tam yol şeklinde, yazın ve Enter tuşuna basın.

Kullanıcı Tanımları Bozulursa Ne Yapmalı?

Herhangi bir sebeple kullanıcı bilgilerinin tutulduğu DSOFTUSR. DTA dosyası bozulur ya da silinirse, operatör de dahil hiç bir kullanıcı programa giremeyecektir. Bu durumda Program Yükleme Disketi'ndeki kopyasını tekrar yükleyebilirsiniz. Daha önce var olan kullanıcılarınızı ise yeniden tanımlamanız gerekir.

DSOFTUSR. DTA Dosyasının Yeniden Yüklenmesi

Kullanıcı tanımları DSOFTUSR. DTA isimli şifreli bir dosyada saklanmaktadır. Bu dosyanın, sadece 'operator' ve 'dsoft' hesaplarını içeren standart kopyası Program Yükleme Disketi'nde bulunmaktadır. Herhangi bir sebeple dosyayı tekrar yüklemeniz gerekirse aşağıdaki şekilde yapabilirsiniz.

MS-DOS, Netware ve Windows 95

- Program Yükleme Disketi'ni sürücüye takın.

- Programın bulunduğu sürücüye geçin: C:

- Programın bulunduğu dizine geçin: CD \DSOFT60

- Dosyayı kopyalayın: COPY A:\DSOFTUSR. DTA

Xenix ve Unix

- Program Yükleme Disketi'ni sürücüye takın.

- Sistemin geçici dosyalar dizinine geçin: cd /tmp

- Disketi yükleyin: tar xvf /dev/fd0135ds18

- Dosyayı programın bulunduğu dizine kopyalayın: cp DSOFTUSR. DTA /usr/dsoft

Bu yüklemeyi yaptıktan sonra kullanıcılarınızı yeniden tanımlamanız gerekir. Üstteki komut örneklerinde dizin adlarını sizin sisteminize uyacak şekilde değiştirmeyi unutmayın.

Programa Giriş Neden Eskisi Gibi Değil?

Girişteki isim ve şifre girdiğiniz ekran programa kullanıcılarımızın isteği üzerine ilave edilmiştir. Amaç sadece güvenlik değil, özellikle çok kullanıcılı sistemlerde, programı kullanan personelin kendi tercihleri doğrultusunda program kullanımını özelleştirmelerini sağlayabilmektir.

Sistemim Tek Kullanıcılı ve Programa Girişle Uğraşmak İstemiyorum

Eğer sisteminiz tek kullanıcılıysa veya çok kullanıcılı olup da herhangi bir güvenlik endişesi taşımıyorsanız, girişteki isim ve şifre sorulan pencereyi kaldıramamakla birlikte, kısaltabilirsiniz. Bunun için, dsoft adındaki kullanıcının şifresini silin ve bütün personelinizin bu isimle girmesini sağlayın. Eskisinden tek farkı fazladan iki defa Enter tuşuna basmak olacaktır. Genel Menü'deki ayarları değiştireceğiniz zaman da operator hesabını kullanın.