SistemDestek Eğitimi

12 Nisan 2000

 

DATASOFT SÜRÜM 3.2 SİSTEM EĞİTİM NOTLARI

 

Bu doküman Datasoft Yetkili Satıcılarına verilmiş bir günlük sistem ve kurulum eğitiminin deşifre edilmiş metnidir. Konuşma kayıtlarından doğrudan çıkarıldığı için anlatımı konuşma dilindedir. Sistem eğitimi öncesi önbilgi edinilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

 

Program setlerinde; Lisans disketi, program disketleri, yardım menüsü programları disketi, kilit sürücüleri disketi, program kilidi ve lisans antlaşması bulunmaktadır.

Lisans disketi; her kullanıcı için özel olarak hazırlanan, kullanıcının adını, programın numarasını ve lisans bilgilerini içeren, kullanıcının kilidine bağımlı olarak çalışan dosyaların bulunduğu diskettir. Bu diskette ayrıca sisteme özel kurulum dosyaları da mevcuttur.

Etiketinde programın adı yazılı olan program disketleri; her program için ayrı bir disket olarak verilir. Bu disketler DOS’ta, NETWORK’da, UNIX’de ortak olarak kullanılabilir, kullanıcıya özel değildir. Sürümü aynı olmak kaydı ile herhangi bir kullanıcıya ait disket diğer bir kullanıcının programlarının kurulmasında kullanılabilir.

Yardım menüsü disketi, program kullanım kılavuzlarının bulunduğu genel menüden girilen Yardım Menüsü bölümündeki metinleri ve programları içerir. Ortak kullanılabilir.

Kilit Sürücüleri Disketi, program kilidinin ağ ortamlarında ve Windows ortamlarında paylaşımını sağlayan sunucu programları ve sürücüleri içerir. Ortak kullanılabilir.

Lisans dosyaları : Lisans disketindeki sonu INT ile biten dosyalardır. Bu dosyalar üzerlerinde yazan seri numarasına sahip kilide bağlı olarak çalışır.

Örnek:

AMORT.INT

BORDRO.INT

İŞLETME.INT

CEKSE.INT

STOKC.INT

BBANK.INT

MUH.INT

Lisans disketinde lisans dosyaları dışında herhangi bir problem olursa, sistem aynı olmak koşuluyla başka bir setten yükleyebilirsiniz. Program disketleri her sistemde aynıdır.

Bu yüzden program disketlerini sistem gözetmeden herhangi bir setten yükleyebilirsiniz

PROGRAM KURULUMU

Program lisans disketi yüklemenin yapılacağı sürücüye takılır. Genellikle uzun süre yedek alınmayan bilgisayarların sürücüleri tozlanır. Kuruluma başlarken ilk olarak Lisans disketi tozlu sürücüye takılırsa bu disket tozlanıp, kullanılmaz hale gelebilir. Bu nedenle bu tür riskli sistemlerde disket sürücüsünün temizlenmesi faydalı olacaktır. Disket takılı olarak;

A:YUKLE

komutunu yazılır. Program kurulumunun anlatıldığı Yayın Notları çıkar. Bu ekrandaki bilgiler daha önce okunmadıysa okunur. Bu ekrandan sonra aşağıdakine benzer kurulum ekranı çıkar.

 

 

 

Kaynak sürücü olarak disketin takıldığı sürücü seçilir.

Hedef sürücü olarak programların kurulacağı sabit disk veya ağ sürücüsü seçilir.

Yüklenecek programlar boşluk çubuğu ile seçilir.

Enter tuşuna basınca yükleme başlar.

Program sıra ile yüklenecek disketleri ister. İstenen disket takılıp, ENTER tuşuna basılır.

KİLİDİN TANITILMASI

Kilitler sisteme ve uygulamaya göre 3 ayrı modeldedir.

1- Sentinel-C Tek kullanıcılı DOS sistemlerde kullanılır.

2- Hyperlock Tek kullanıcılı DOS sistemlerde kullanılır.

3-Net-Sentinel Çok kullanıcılı sistemlerde kullanılır, birden fazla kullanıcıyı denetleyebilir.

Program kurulumunda en çok dikkat edilmesi gereken kısım kilit kurulumudur. Kilitler yazıcı ünitesinden aldığı enerji ile çalışır. Kilitlerin ayrıca besleme ünitesi yoktur. Yazıcı portundan aldığı enerji ile çalışır.

Bu nedenle kilit;

  1. Yazıcı portundan yeterli enerjiyi alamazsa çalışmaz.
  2. Portun enerjisini yazıcı bloke ediyorsa çalışmaz.
  3. Yazıcı portu bozuksa, yazıcıdan döküm alınamıyorsa çalışmaz.
  4. Yazıcı portu yüzde yüz IBM uyumlu değilse çalışmayabilir.
  5. Yazıcı kablosu standart dışı olabilir. Yazıcı kablolarında kullanılmayan uçları bazen kısa devre yapılır. Enerji aldığı uçlardan biri diğer uçlarla kısa devre yapılmışsa bu uçtaki enerji yeterli olmadığından çalışmaz.

Kilitleri bilgisayar ve yazıcı açıkken söküp, takmayınız.

 

KİLİDİN TANITILMASI.

Programın çalışmaya başlamadan önce sistemle ilgili bazı tercihlerin ve ne tür bir kilit kullanıldığının bilinmesi gereklidir. Kilidin programa tanıtılması aşağıda görülen DSAYAR programı ile yapılır.

Profil dosyası oluşturulsun mu sorusuna Evet dediğimizde DSOFT.CFG dosyasını oluşturur. Kilidi de taktıktan sonra DSOFT yazarak programa girebiliriz.

DOS sistemlerde sadece ne tür bir kilit kullandığımızı programa tanıttığımızda program çalışmaya başlıyor. Kili

 

Kilitlerle ilgili hata kodları :

Dsof’a girmek istediğimizde program kilit ile ilgili tanımlamaya bakar eğer tanımı yapılan kilidi bulamıyorsa ekrana önce Datasoft’un logo ekranı gelir. Bunun arkasından,

Program Kontrol Ünitesini bilgisayarınızın yazıcı çıkışına takınız

yazan ve sağ üst köşesinde hata kodunun yazılı olduğu bir ekran karşımıza çıkar.

Hata kodları eğer;

201 Nolu hata kodunun anlamı diğerlerinden biraz farklıdır. NetSentinel olduğu halde tek kullanıcılı sistemler için kullanılan DSOFT.EXE yüklenmiş demektir. Yani çok kullanıcılı sistemler için DSOFT.EXE bulunmamaktadır. Bu durumda yapılacak olan Internetten DN-DSOFT.EXE dosyasını indirip yüklemektir.

 

Bu hata kodları gelip de programa giremiyorsak DSAYAR programına gidip tanıtımını doğru yapıp yapmadığımıza bakmalıyız. Kilit tanıtımını yanlış yapmışsak düzeltmeliyiz. Eğer program kontrol ünitesini yazıcı çıkışına takınız diyorsa, doğru tanımı da yapmışsak muhtemelen donanım hatası olabilir.Hata kodlarını ve mesajlarını kaydederek Datasoft destek departmanını arayınız.

Tek veya çok kullanıcılı Windows 95 veya Windows 98 ortamlarında kilitlerle ilgili karşılaştığımız bir problem daha vardır. DATASOFT programları DOS tabanlıdır. Datasoft başka bir windows programı ile aynı anda kilide, yazıcıya ulaşmak isterse aygıt çakışması diye bir uyarı ekrana çıkar ve orada LPT1 portunu windows ve Dsoft kullanmaya çalışıyordur burada önceliği, kullanma hakkını hangisine vereyim diye windows sorar. Windows’a öncelik ver derseniz program durur, Dsoft’a derseniz yazıcı durur. Çözüm kilit sürücüsü yüklenmelidir.

WINDOWS 95/98 AĞLARINDA KİLİT KURULUMU

Datasoft programları DOS tabanlıdır aygıt(yazıcı) çakışmalarını önlemek için program kilidi sürücüleri disketini yükleyerek kilitlerin kurulumunu yapıyoruz.

DSOFT30 dizininin altında disket yüklendikten sonra, Hl, Win9x, WinNt adlarında diye dizinler açılıyor. Her birinin kurma programı var.

 

HL (Hyperlock için) setupvxd üzerine giderek enter tuşuna basıp programı çalıştırıyoruz. Başka bir şey yapmamıza gerek yok, kendisi kilit kurulumunu yapıyor.

Sentinel-C veya NetSentinel kilitleri varsa ve Windows kullanıyorsak, Win9x içeriğinde bulunan setupw9x programını çalıştırıyoruz. Karşımıza çıkan ekrandaki Functions seçeneğinden Install Sentinel Driver seçiyoruz. Bize hangi dizinden sürücüleri bulacağını soruyor OK tıkladığımızda Sentinel Sürücüsünü kurmuş oluyoruz.

WindowsNT kullanıyorsak WinNt dizini içinde SetupX86 diye bir program vardır. Bunu çalıştırıp kilit sürücüsünü kurmak gerekiyor. Kurulum şekli Win9X ile aynıdır.

Sürücü yüklemiş olsak bile eğer uygun Dsoft.exe ’ yi kullanmazsak o sürücü ile haberleşmek mümkün olmuyor, yine aygıt (yazıcı) çakışması mesajı ile karşılaşıyoruz. Dsoft exe DOS tabanlı sistemler için yazılmıştır. Kilit sürücüsü yüklemişsek bunun yerine kilit DSOFTV.EXE ’ yi kullanmamız gerekiyor. Kısa yolu buna göre oluşturmalıyız.

NOT : Tek makinede de Windows kullanılıyorsa kilit sürücüleri programı yüklenir.

Sürücü yüklendiği zaman yalnızca DSOFTV.EXE ’ yi kullanıyoruz.

Kilit sürücüleri sadece kilit takılı olan makinede gereklidir. Kilit ile program arasında köprü vazifesi gören programlardır. Kilit olmayan makinelerde kilit sürücüleri programına gerek yoktur.

Novell Network sistemde 3.12 ve 4.11 de kilidin kurulumu değişmiyor.

Kilidi ana makineye takıyoruz. Kilidi ana makineye takmadan önce yazıcı portunu test etmeliyiz. Yazıcı çıkışı board üzerindeki bir konnektörden kablo vasıtası ile bilgisayarın kasasına geliyor , daha önce yazıcı kullanılmamış ise kablo takılmamış veya ters takılmış olabilir. Denemenin yolu ana makineyi DOS konumuna getirip bir yazıcı bağla yarak döküm alınabiliyor mu diye bakmaktır.

Yazıcı portunun çalıştığını gördükten sonra kilidi takıyoruz. Novell’in C: sürücüsünde genellikle bir partition ayrılır Onu kullanarak orada geçici bir dizin açıp oraya KILITSUR.EXE ’ yi kopyalıyoruz. Burada FIND.EXE diye bir dosya çıkıyor. FIND.EXE ( Dos sistemlerde program ile Sentinel C ve Hyperlock arasında kurduğu gibi) Netsentinel ile fiziksel haberleşme kuran bir program. Yani yazıcı portuna Netsentinel takılı mı değil mi? Okunabiliyor mu okunamıyor mu? Bunu gösteren bir program.

Çalıştırdığımızda (yüklediğimiz dizine girdikten sonra ) yukarıdaki mesaj çıkarsa program kilitle haberleşemiyor demektir.

Kilit ile bağlantı kurduğunda aşağıdaki tabloyu çıkarıyor.

Kilidin takılı olduğu port adresi. Değişebilir.

Kilidin cinsi . Değişmez.

Kilidin kodu A02E . Değişmez.

Bu tabloyu göremiyorsak NSRVNI dediğimiz Netsentinel sunucusunu yüklemenin bir anlamı yoktur.

Kilidi gördükten sonra NSRVNI.NLM (Novell Network te kilit sunucusu olarak kullanılan program) ’yi DSOFT30 dizininden F:deki SYSTEM dizinine kopyalıyoruz. Bunu SYSTEM dizinine kopyaladıktan sonra sistemin Autoexec dosyasını bunu çalıştıracak şekilde düzenlememiz gerekiyor. Novell 3.12 de terminalden SYSCON programı ile yapabiliriz.

Autoexec dosyasının sonuna aşağıda açıkladığımız komutlardan birini yazmamız gerekiyor.

load nsrvni /dt:50 satırını her durumda yüklememiz gerekiyor. /DT:50 parametresi ile programa IPX üzerinden ile gelen sorgulamaları 50 milisaniye gecikmeyle cevapla demiş oluyoruz.

Ana bilgisayar Pentium III gibi hızlı ise, find gördüğü halde nsrvni yüklendiğinde terminaller kilide ulaşamıyorsa /AT:100 parametresi eklenebilir.

Yazıcı portu ile aynı adreste bulunan bir yan birim sistemde mevcut ise, adres çakışması olmaması için /P:278 veya /P:378 parametreleri ile yazıcı portunun adresi doğrudan verilebilir.

Autoexec dosyasının sonuna bunlardan birini yazdıktan sonra ana makineyi kapatıp açıyoruz.

Program yüklendikten sonra açılış sırasında sıra NSRVNI programına geldiğinde program önce kilitle bağlantı kuruyor. Daha sonra ana makinenin ekranında NSRVNI programına ait aşağıdakine benzer bir ekran çıkıyor.

Bu ekranda görülen Key type C:0000A02E bilgisinin çıkmaması halinde ana makineye takılmış olan kilide ulaşılamıyor demektir.

En yakın terminale gidip DOS penceresinden DOSMON programını çalıştırıyoruz. Bu

Program network üzerinden kilit sunucularını tarayan bir programdır. Aşağıdaki gibi kilitlerin bilgilerini

içeren satırlar karşımıza çıkar. Tarama işleminden sonra çıkan menüdeki ilk seçeneğe girilerek sistemde bulunan sunucuların listesi görülebilir.

Novellerde sadece IPX hizmet veren server’lar vardır. Dosmon programını terminallerden çalıştırabilirsiniz.

Burada çıkan satırın üzerinde enter yaptığımızda kilitle ilgili bilgileri de görebiliyoruz. Eğer bunu görebiliyorsak programa girebiliriz.Tabii önce DSAYAR ile kilit tanıtımı da yapmak gerekiyor.

TIME OUT : Zaman aşımı, süresi 35 dakikadır.

Program kullanıcı sayısı sınıra ulaştığında yeni bir kullanıcı lisans hakkı istediğinde diğer kullanıcılardan biri eğer 35 dakikadır programı kullanmıyor ise yeni kullanıcıya lisans verir.Diğer kullanıcının programının kilitle olan irtibatı kesilir.

Programın kilitteki lisanslarla ilgili uyguladığı metod şudur. Dsoft yazdığınızda kilidi bulmaya çalışır kilidi bulduğunda ise kilidin kullanıcı sayısını 1 azaltır. KULLANICI SAYISI 5 İSE 4 E DÜŞER. Kilitten 1 lisans kullanır. Program her menüye geçişte, fiş girişinde, fatura girişinde kilitle bağlantıyı kontrol eder. Menü geçişlerinden sonra 35 dakika boyunca terminalden kilitle hiçbir bağlantı kurulmamışsa o terminal TimeOut durumundadır. Yani kilitlenmiş terminal gibi görülmeye başlamıştır veya kilitlenmiştir. Kilitlenen terminaller 35 dakika o terminali kullanıyor gibi görülür. Program sonu dediğinizde sunucudan aldığı lisansı iade eder.

Zaman aşımına gelen her terminalin kilitle bağlantısı otomatik olarak kesilmiyor. Ne zaman yeni bir kullanıcıya lisans verecek ve yeni bir lisans yoksa o zaman program timeout durumuna gelmiş bir kullanıcı varsa onun lisansını yeni kullanıcıya verir. Bu durum kullanıcı (terminal) sayısı aldıkları lisans sayısından fazla ise meydana gelir.

Bir başka durumda Windows terminallerde birden fazla pencere açabiliyorsunuz, o zaman da birden fazla lisans hakkı kullanmış oluyorsunuz.

Örneğin 3 kullanıcılı bir sistemde bir makinede 3 pencere açıp Datasoftu çalışmak istediğinizde o makine lisans haklarının hepsini kendisi alıyor böylece diğer makineler da Datasoft ’a giremiyor.

Novell'e bağlı Windows 95 terminallerde sadece IPX protokolünü tanır. Mutlaka IPX yüklenmiş olmalıdır.

Windows ağlarında IPX olmasa da olur.

WINDOWS 95/98 AĞLARINDA NETSENTİNEL SUCUSUNUN KURULUMU

Bununla ilgili olarak esas programımız, NetSentinel sunucusu olarak kullandığımız program NSRVGX.EXE dir. Bu program hem IPX hem de NETBIOS'a göre hizmet veriyor.

Kilidin takılı olduğu bilgisayarda NCKUR yazıyoruz. Beyaz bir açıklama ekran çıkıyor. Burada Windows Terminallerinde ağ komşularında olması gereken özellikler yazıyor. Sistemdeki bütün terminallerde burada belirtilen ağ ayarları ayrı ayrı yapılmalıdır. Kilidin takılı olduğu bilgisayara kilit sürücüsü yüklenmelidir.

NCKUR : Bu program paremetreleri burada seçtiğimiz değerlerle otomatik yapıyor. NSRVGX programını kısayolun komut satırını değiştirmek zorunda kalmadan kendisi çalıştırıyor. Kullanıcıların yanlışlıkla sunucu programını kapatmasını önlemek için görev çubuğunda çıkmasını önlüyor. NSRVGX programı ile ilgili bazı ethernet kartlarında kaşılaşılan kapatıp yeniden çalıştırma zorunluluğunu bu işi de otomatik olarak yapmak sureti ile ortadan kaldırıyor.

WINDOWS NT (WinNT)

NT ’ de ilk yapılacak şey kilit sürücülerinin yüklenmesidir. Bunun için DSOFT30 dizini altında bulunan WINNT dizini içindeki SETUPX86 programı çalıştırılmalıdır. Yüklenmeden sonra bilgisayarı açıp kapatıyoruz.

NT sürücü yüklenmeden hiçbir şekilde programların yazıcı portlarına yani kilide ulaşmasına izin vermiyor.

NT sistemde kilit sunucusu Servis olarak çalışıyor. DSOFT30 dizini içinde bulunan NSSRVICE.EXE programı SYSTEM32 dizinine kopyalanıp, buradan;

NSSRVICE /I

Komutu girilerek çalıştırılmalıdır.

NetSentinel servisini herhangi bir sebeple kaldırmak istenirse

NSSRVICE /U

Komutu çalıştırılmalıdır.

Servis yüklendikten sonra NT sunucu kapatılıp yeniden açılmalıdır. Bunları yaptıktan sonra DOSMON programı ile kilit görülebiliyor mu kontrol ediyoruz. Görülebiliyorsa programı çalıştırıyoruz.

Win NT sistemlerde eğer istersek 95 terminallerden birini de Netsentinel server olarak tayin edebiliyoruz. Yani disk hizmetlerini NT server veriyor, Netsentinel hizmetlerini de 95 terminal veriyor. Tabii böyle olunca 95 terminalin de server ile beraber sürekli açık kalma sı gerekiyor.

NT sistemlerde de NCKUR ’da anlatılan ağ komşuları ayarlarının hepsinin yapılması gerekiyor.

NT sistemlerde kullanıcıların DSOFT30 ve tüm alt dizinlerine yazma hakkının verilmesi gereklidir.

 

Eğer NT ana makinanın DSOFT30 dizinini burada direkt D sürücüsü olarak tanımladıksa

özellikle programa girer girmez (dsoft usr.dsa dosyasının açılamaması )firmayı seçer seçmez karşılaşılan dosya hataları bu kullanıcı tanımlarındandır.

Yardım Menüsüne genel menüden yardım menüsü diyerek veya programın herhangi bir

yerinden Shift-F1 tuşlarına birlikte basarak girebiliyorsunuz. Yardım menüsünde datasoft programları ile ilgili kitapların içeriği bulunmaktadır. Hata mesajları veya dosya hata kodları ile ilgili bilgileri de burada bulabilirsiniz.

Güncelleme notlarında programlarda yapılan değişiklikleri görebiliriz.

Destek rehberinde destek istemeden önce neler yapmamız gerektiği yazılıyor.

Destek formu:Herhangi bir kullanıcı destek istediğinde doldurup fakslaması gereken bilgileri içermektedir.

Disket değiştirme formu; şehir dışından sorunlu disketlerini göndermek isteyenler için hazırlanmış bir form bulunmaktadır.